Menu
A+ A A-

Ομιλία του Γ.Γ. της Δ.Σ.Ο. Μάξιμου Χαρακόπουλου κατά την παρουσίαση του Τόμου «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο»

ΜΑΧ 1 8

Θεσσαλονίκη, 21 Οκτωβρίου 2022

 

Ομιλία του Γ.Γ. της Δ.Σ.Ο. Μάξιμου Χαρακόπουλου
κατά την παρουσίαση του Τόμου
«ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο»

Κυρίες και κύριοι,

Αν ήταν σε μια μόνον πόλη που θα έπρεπε να παρουσιάσουμε τον τόμο για τις Αγίες Σοφίες, και εφόσον αυτό δεν είναι δυνατόν να γίνει στην Κωνσταντινούπολη, στην πρώην Βασιλεύουσα, τότε αυτή αυτοδικαίως θα ήταν η Θεσσαλονίκη, η αιώνια συμβασιλεύουσα.
Η πόλη με το πλέον βυζαντινό πνεύμα στον σύγχρονο κόσμο, όπως αποδεικνύουν όχι μόνον τα περίλαμπρα μνημεία της από τις ένδοξες εκείνες ημέρες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά και η πνευματική της ζωή, το έργο των σύγχρονων συγγραφέων και ποιητών της, η αδιάλειπτη σχέση της με το Περιβόλι της Παναγίας, όπως και η ασίγαστη αίγλη της σε όλη την ορθόδοξη βαλκανική και ευρύτερη ενδοχώρα.
Η πόλη με το όνομα της αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η πρωτεύουσα της Μακεδονίας, το σταυροδρόμι όλων των μεγάλων εμπορικών δρόμων, από το Αιγαίο στον Δούναβη και από την Πόλη στην Αδριατική.
Εδώ, που βρήκε γόνιμο έδαφος και ρίζωσε ο λόγος του ευαγγελίου, ήδη από τα χρόνια του Αποστόλου Παύλου.
Εδώ, που μαρτύρησε ο στρατηλάτης και πολιούχος έκτοτε της Θεσσαλονίκης, Άγιος Δημήτριος, λίγο πριν ο Χριστιανισμός καθιερωθεί ως επίσημη θρησκεία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Κι εδώ που θα ανθίσει η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική, με χαρακτηριστικά παραδείγματα εκτός από την Βασιλική του Αγίου Δημητρίου, τη βασιλική της Παναγίας της Αχειροποιήτου, και ήδη από τα μέσα του 7ου αιώνα, του περίλαμπρου Ναού της Αγίας Σοφίας, ο οποίος συμπεριλαμβάνεται στον παρουσιαζόμενο ενώπιόν σας τόμο.
Για την Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης θα μας μιλήσει εκτενώς η αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, δρ Στέλλα Βασιλειάδου, την οποία και ευχαριστούμε θερμά.
Παρουσιάζουμε απόψε την καμπάνια της ΔΣΟ για την Αγία Σοφία στην πόλη που αποτέλεσε το κέντρο της μεταλαμπάδευσης της Ορθοδοξίας και του ελληνικού πολιτισμού στον σλαβικό κόσμο,
με αφετηρία το απαράμιλλο έργο των δύο Ελλήνων Θεσσαλονικέων αδερφών Κύριλλου και Μεθόδιου, που σφράγισε ανεξίτηλα την μελλοντική ευρωπαϊκή ιστορία.
Στην Θεσσαλονίκη που διατηρεί εξ αρχής αδιάρρηκτους δεσμούς με τον Άθω, από την ίδρυση της μοναστικής Πολιτείας.
Την πόλη που υπηρέτησε ως Αρχιεπίσκοπος ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς και άνθισε το μεγάλο κίνημα των ησυχαστών.
Αυτή η πολυύμνητος Θεσσαλονίκη, που θα διατηρεί πάντα ορθόδοξη και ελληνική την ταυτότητά της, ακόμη και μετά την κατάκτησή της από τους Τούρκους, και έμελλε να απελευθερωθεί τέτοιες περίπου ημέρες πριν από 110 χρόνια, το ένδοξο 1912.
Και είναι αυτή η πόλη, η προσφυγομάνα Θεσσαλονίκη, που αγκάλιασε τους χιλιάδες πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και κυρίως του Ευξείνου Πόντου, που κατέφυγαν εδώ, κυνηγημένοι από την τουρκική αγριότητα.
Και ρίζωσαν, και πρόκοψαν και συνέβαλαν στην μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης σε αυτή την σύγχρονη πολιτεία. Αλλά και που μέσα τους κρατούν άσβεστη την μνήμη των πατρίδων τους και των εκκλησιών τους.
Για μια από αυτές τις εκκλησίες, την Αγία Σοφία της Τραπεζούντος, τον εντυπωσιακό ναό όπου γινόταν η στέψη των Μεγαλοκομνηνών ως αυτοκρατόρων -μια και δεν είναι εφικτό να παρουσιάσουμε τον τόμο στην Τραπεζούντα- θα έχουμε την χαρά να ακούσουμε τον δρα Θεοδόση Κυριακίδη, τον οποίο και ευχαριστώ θερμά.
Να λοιπόν, γιατί ως Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, αποφασίσαμε να παρουσιάσουμε εδώ τον Τόμο «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο».
Και δεν είναι τυχαίο ότι αυτός ο θεσμός, που έχω την τιμή να ηγούμαι, και συμπεριλαμβάνει εκπροσώπους από 25 κοινοβούλια, ιδρύθηκε εδώ πλησίον, στην Ορμύλια της Χαλκιδικής.
Όταν λίγο μετά την πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων κάποιοι διορατικοί πολιτικοί, όπως ο συμπολίτης σας Στέλιος Παπαθεμελής, είδαν την ανάγκη συντονισμού των Ορθοδόξων.
Είδαν την επιταγή των καιρών, να αρθρώσουμε έναν δικό μας λόγο, με τις δικές μας αξίες, σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία.
Και αυτό το προσπαθήσαμε και αυτό το επιχειρούμε και σήμερα, σε έναν περιβάλλον, δυστυχώς, αντίξοο. Διότι, μετά τις αναταράξεις μεταξύ των ορθοδόξων Εκκλησιών, προέκυψε και ο πόλεμος στην Ουκρανία, λόγω της ρωσικής εισβολής.
Εμείς, ωστόσο, ως εκπρόσωποι κοινοβουλίων συνεχίζουμε το έργο μας, πάντοτε με γνώμονα την υπηρέτηση της ειρήνης, της καταλλαγής και της ενότητας.
Και, όπως κάναμε από την πρώτη στιγμή της έκρηξης του πολέμου, και από αυτό το βήμα καλούμε σε κατάπαυση του πυρός και σε προσέλευση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια συμφωνία με βάση το διεθνές δίκαιο.

Κυρίες και κύριοι,
η πρωτοβουλία μας για την έκδοση του Τόμου, που περιλαμβάνει την παρουσίαση 37 Ναών αφιερωμένων στην Αγία Σοφία, και βρίσκονται από την Σκωτία μέχρι την μακρινή Κίνα, πυροδοτήθηκε από την ανάγκη αντίδρασης απέναντι σε μια βαρβαρότητα της τουρκικής ηγεσίας.
Την απόφαση του 2020 για τη μετατροπή της Αγιάς Σοφιάς, αυτού του διαχρονικού συμβόλου της Οικουμενικής Ορθοδοξίας, του μεγαλουργήματος του Ιουστινιανού, σε τζαμί -παρά το ότι ο Ναός ανήκει στα προστατευόμενα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.
Και παρά τις όποιες φωνές διαμαρτυρίας. Οι οποίες, ωστόσο, ήταν λιγότερες και πιο αδύναμες από ότι θα έπρεπε για την περίσταση.
Μπορούσαμε εμείς να αδιαφορήσουμε για αυτήν την αναίδεια απέναντι στην ιστορία; Να δεχθούμε μια ακόμη αυθαιρεσία; Σε καμία περίπτωση.
Γιατί γνωρίζουμε ότι ο θύτης χωρίς τιμωρία εξαχρειώνεται. Γι’ αυτό και καταλήξαμε σε ένα πρόγραμμα δράσεων, με αιχμή του δόρατος τον παρόντα Τόμο. Επιστημονικά άρτιο, με υψηλή αισθητική. Που έχει ήδη μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και θα παρουσιαστεί σε πολλές πόλεις και χώρες.
Και ήδη, παρά την πανδημία και τα προβλήματα του πολέμου, τον παρουσιάσαμε, μεταξύ άλλων πόλεων, στη Βενετία, στο πλαίσιο του 24ου Διεθνούς Συνεδρίου Βυζαντινών Σπουδών, στο οποίο συμμετείχαν άνω των 2.500 βυζαντινολόγων, όπως και στην Καρλσρούη, στο πλαίσιο της 11ης Συνέλευσης του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών.
Τον Τόμο τον παραδώσαμε, επίσης, ιδιοχείρως στον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, αλλά και στον προκαθήμενο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας πάπα Φραγκίσκο.
Παράλληλα, ο Τόμος έχει μεταφραστεί σε 12 γλώσσες: Αγγλικά, Αραβικά, Αρμενικά, Βουλγαρικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ελληνικά, Ιταλικά, Ουκρανικά, Ρουμανικά, Ρωσικά και Σερβικά. Και συνεχίζουμε.
Τις επόμενες ημέρες θα έχουμε συνάντηση με την γραμματεία της UNESCO, στην έδρα της, το Παρίσι, όπου θα θέσουμε υπόψη της τις μεγάλες καταστροφές που έχουν καταγραφεί και δημοσιευθεί από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, στα δύο αυτά χρόνια από την μετατροπή του ναού σε τζαμί.
Ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή θα υπάρξει η απαιτούμενη αφύπνιση και αναμενόμενη αντίδραση.
Ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή η ισχύς του δικαίου θα επιβληθεί στο δίκαιο της ισχύος.
Ελπίζουμε ότι σύντομα το φως της ιστορικής αλήθειας θα νικήσει το σκότος του ψεύδους και της αλαζονείας.

ΜΑΧ 10 3

ΜΑΧ 2 8

ΜΑΧ 4 4

Read more...

Παρεμβάσεις του προέδρου της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Παρακολούθησης των Αποφάσεων του Ευρ. Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στη συζήτηση με θέμα: Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από τον Γ.Γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής κ. Κων. Παπαθανασίου

Μάξιμος ΕΔΔΑ 1

Αθήνα, 17 Οκτωβρίου 2022

Εισηγητική παρέμβαση
του προέδρου της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Παρακολούθησης των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ),
βουλευτή Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας,
κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου,
κατά την έναρξη της συζήτησης με θέμα ημερήσιας διάταξης:
«Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από τον Γενικό Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη,
κ. Κωνσταντίνο Παπαθανασίου,
για την αναμόρφωση του Σωφρονιστικού Κώδικα».

 

«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, καλή σας μέρα.

Αρχίζει η συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Παρακολούθησης των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Στη σημερινή μας συνεδρίαση έχουμε τη χαρά να είναι μαζί μας ο Γενικός Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, ο κ. Κωνσταντίνος Παπαθανασίου, ο οποίος θα μας ενημερώσει σχετικά με το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για την αναμόρφωση και τον εκσυγχρονισμό του Σωφρονιστικού Κώδικα.

Ασφαλώς, η Επιτροπή μας δεν έχει νομοθετική δυνατότητα. Έχει, όμως, τη δυνατότητα ενδελεχούς συζήτησης προβλημάτων που άπτονται της συμμόρφωσης της χώρας με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς και τη διατύπωση εποικοδομητικών προτάσεων που νομίζουμε ότι θα μπορούσαν να ληφθούν σοβαρά υπόψη ενόψει της συζήτησης στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, η πρώτη συνεδρίαση της οποίας θα πραγματοποιηθεί αύριο, για την επεξεργασία του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη.

Κύριε Γενικέ,
η Επιτροπή μας, όπως θα ξέρετε, εργάστηκε συστηματικά το προηγούμενο διάστημα για την αντιμετώπιση των παθογενειών που οδηγούν τη χώρα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και σε συνεργασία με τον πρώην Πρόεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, τον κ. Ιωάννη Χαλκιά, καταλήξαμε σε μία σπάνια για τα πολιτικά χρονικά διακομματική πρόταση νόμου, που πιστεύω ότι προάγει την κοινοβουλευτική διαδικασία και την ίδια τη δημοκρατία. Γι’ αυτό, θέλω να ευχαριστήσω τους βουλευτές όλων των πτερύγων που μετέχουν στην Επιτροπή μας για την ουσιαστική συμβολή τους και το πνεύμα συνεννόησης που επέδειξαν κατά την διαμόρφωση της διακομματικής πρότασης νόμου.

Από τότε, βεβαίως, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι και η κυβέρνηση επέλεξε να ενσωματώσει πολλές από αυτές τις προτάσεις, που διατυπώθηκαν στην πρόταση νόμου, σε επιμέρους νομοσχέδια με διατάξεις, όπως έγινε το προηγούμενο διάστημα με νομοθέτημα του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Το μείζον, όμως, θέμα, που αναδείξαμε όλο το προηγούμενο διάστημα, είναι το λεγόμενο ένδικο βοήθημα, το ένδικο μέσο, δηλαδή η δυνατότητα προσφυγής του κρατουμένου για τις συνθήκες κράτησης, που αποτελεί και τον βασικό λόγο προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και καταδίκης από αυτό. Δυστυχώς, εξαιτίας της μη θεσμοθέτησης του ένδικου μέσου η χώρα μας σερνόταν διαρκώς στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεχόμενη πολλαπλές καταδίκες. Όπως μας ενημέρωσε και ο Έλληνας δικαστής, ο κ. Κτιστάκης, όταν είχε την καλοσύνη να έρθει στην Επιτροπή μας για να μας παρουσιάσει την κατάσταση που υπάρχει για τη χώρα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, περίπου το 80% των υποθέσεων για τις οποίες η χώρα παραπέμπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και καταδικάζεται, αφορά την απουσία του λεγόμενου ένδικου μέσου.

Αναμφίβολα, κ. Γενικέ, η συμπερίληψη της Ελλάδας στην πρώτη δεκάδα των χωρών που προσφεύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και υφίστανται καταδίκες από αυτό αδικεί την εικόνα της χώρας, αδικεί το δικαιικό της σύστημα, τον σεβασμό που επιδεικνύει στα ανθρώπινα δικαιώματα, στις βασικές ελευθερίες του ανθρώπου, αδικεί την ευρωπαϊκή ταυτότητα και εν γένει τον πολιτισμό της. Δεν περιποιεί τιμή στην πατρίδα μας, το γεγονός ότι φιγουράρει ανάμεσα στις δέκα χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης που έχουν προσφυγές και καταδίκες, οι περισσότερες εκ των οποίων δεν είναι καν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι οποίες αποδεδειγμένα, συστηματικά και κραυγαλέα, παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Βεβαίως, όπως μας είχε αναφέρει ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, ο κ. Κώτσηρας, όταν κλήθηκε στην Επιτροπή μας, στο τέλος του 2021, ο συνολικός αριθμός ανεκτέλεστων αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την Ελλάδα έχει πέσει σε ιστορικό χαμηλό. Ωστόσο, είμαστε ακόμη μακριά από μία ιδανική κατάσταση. Πιστεύω, λοιπόν, ότι κι εμείς ως Επιτροπή συμβάλλαμε ώστε, σήμερα, να συμπεριλαμβάνονται διατάξεις με τις πρόνοιες που επισημάναμε το προηγούμενο διάστημα στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και ιδιαίτερα, στα άρθρα 7 και κυρίως 8, για την προσφυγή κρατουμένων, για τις συνθήκες κράτησης και τη δίκαιη ικανοποίηση τους.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
ο βασικός στόχος μιας μεταρρυθμιστικής πολιτικής στο Σωφρονιστικό Σύστημα, σε ό,τι αφορά τουλάχιστον τις συνθήκες κράτησης, είναι η εξασφάλιση ενός περιβάλλοντος ανθρώπινης διαβίωσης των κρατουμένων. Σκοπός μιας ευνομούμενης πολιτείας δεν είναι η εξόντωση του κρατουμένου, του φυλακισμένου, αλλά ο σωφρονισμός του και αυτό δεν μπορεί να συμβεί, αν δεν ευοδωθούν οι ανάλογες συνθήκες στα Σωφρονιστικά Καταστήματα.

Με αυτές τις εισαγωγικές σκέψεις, θα ήθελα και πάλι να καλωσορίσω τον Γενικό Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής και να του δώσω τον λόγο για να μας κάνει τη σχετική ενημέρωση. Βεβαίως, στη συνέχεια, θα υπάρχει η δυνατότητα να ακουστούν απόψεις, θέσεις, παρατηρήσεις των μελών της Επιτροπής μας. Κύριε Γενικέ, και πάλι καλωσορίσατε. Ο λόγος σε εσάς».

Δεύτερη παρέμβαση Μάξιου Χαρακόπουλου
«Σας ευχαριστούμε κι εμείς, κ. Γενικέ, κ. Παπαθανασίου. Ευελπιστούμε, όλοι, ότι η νέα νομοθετική παρέμβαση θα αμβλύνει το πρόβλημα, που περιγράψαμε νωρίτερα με την εικόνα της χώρας να πρωταγωνιστεί σε προσφυγές και καταδίκες στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αλλά από την τοποθέτησή σας έγινε αντιληπτό αυτό που όλοι γνωρίζουμε, ότι ένα ζήτημα είναι η θεσμοθέτηση του ένδικου βοηθήματος, το ουσιαστικότερο, όμως, είναι η θεραπεία των αιτίων που οδηγούν σε προσφυγές κρατουμένων για τις συνθήκες κράτησης.

Όπως είπατε κι εσείς, η χώρα έχει υπερπληθυσμό κρατουμένων. Στα Σωφρονιστικά Καταστήματα οι υποδομές που έχουμε δεν επαρκούν, για να καλύψουν αυτόν τον υπερπληθυσμό κρατουμένων. Διορθώστε με αν κάνω λάθος, πλέον των μισών είναι αλλοδαποί, γεγονός που έχει να κάνει με τις γεωπολιτικές καταστάσεις των τελευταίων δεκαετιών και την έλευση πολλών ανθρώπων που επιδιώκουν, να έχουν μια καλύτερη ευκαιρία ζωής στην Ελλάδα ή την Ευρώπη γενικότερα. Αλλά υπάρχει ένα σημαντικό τμήμα παραβατικής συμπεριφοράς και γι’ αυτό βλέπουμε ότι πλέον των μισών κρατουμένων στα Σωφρονιστικά Καταστήματα είναι αλλοδαποί.

Μάλιστα όπως είπατε, κι αυτό είναι επίσης ένας σημαντικός δείκτης, άνω του 20% των κρατουμένων είναι λαθροκινητές μεταναστών και αυτό έχει μια ιδιαίτερη αξία να το επισημάνουμε. Άρα, λοιπόν, το βασικό στο οποίο θα πρέπει να επενδύσουμε το επόμενο διάστημα είναι: είτε η δημιουργία νέων Σωφρονιστικών Καταστημάτων με σύγχρονες υποδομές, προκειμένου να είναι αξιοπρεπής η περίοδος σωφρονισμού των κρατουμένων -και είναι θετικό ότι η κυβέρνηση εξήγγειλε και βαίνει προς υλοποίηση η κατάργηση των φυλακών Κορυδαλλού και η μετεγκατάστασή τους σε νέο Σωφρονιστικό Κατάστημα-, είτε η αποσυμφόρηση των ήδη υπερφορτωμένων σωφρονιστικών καταστημάτων με ότι, όμως, αυτό μπορεί να συνεπάγεται. Γιατί κατά καιρούς βλέπουμε πρωτοβουλίες νομοθετικές για την αποσυμφόρηση και βλέπουμε μετά να επανακάμπτουν άνθρωποι οι οποίοι αποφυλακίστηκαν, να υποτροπιάζουν και να ξαναοδηγούνται στις φυλακές.

Το μείζον, λοιπόν, κατά την ταπεινή μου γνώμη είναι να δούμε πώς θεραπεύουμε τα αίτια που οδηγούν στις προσφυγές είτε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σήμερα, είτε με χρήση του ένδικου μέσου σε ελληνικά δικαστήρια με τη νομοθετική παρέμβαση την οποία συζητούμε αυτές τις ημέρες, στην Επιτροπή μας σήμερα και αύριο στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης».

 

Read more...

Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, βουλευτή Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας, δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στην Κληρικολαϊκή Συνέλευση Νοτίου Αμερικής

ΜΑΧ 1 1

Μοντεβιδέο, 10 Οκτωβρίου 2022

Ομιλία
Γενικού Γραμματέα Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας,
βουλευτή Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας,
δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην Κληρικολαϊκή Συνέλευση Νοτίου Αμερικής

Σεβασμιώτατε μητροπολίτη Μπουένος Άιρες, υπέρτιμε και έξαρχε πάσης Νοτίου Αμερικής,
Θοφιλέστατε,
σεβαστοί πατέρες,
αγαπητοί συνάδελφοι βουλευτές, κυρία Μαρία Κεφάλα, κύριε Στάθη Κωνσταντινίδη, κ. Δημήτρη Βαγιωνά,
κυρία Πρέσβη,
κυρίες και κύριοι πρόεδροι και μέλη των προεδρείων των Ελληνικών Κοινοτήτων,
Αγαπητές και αγαπητοί συμπατριώτες,

Με χαρά αποδέχθηκα την πρόσκληση που μου απηυθύνατε να πω λίγα λόγια στο κλείσιμο των εργασιών της Κληρικολαϊκής Συνέλευσης της καθ’ υμάς μητροπόλεως.
Θέλω να σας ευχαριστήσω για την τιμή, αλλά και για την ευκαιρία που μας δώσατε να ζήσουμε αυτή την μοναδική εμπειρία της δια ζώσης επικοινωνίας, κατά την οποία γίναμε κοινωνοί της αγάπης σας για την Ελλάδα, αλλά και των σκέψεων και των προβληματισμών σας για το μέλλον της ομογένειας.
Εν πρώτοις χαίρομαι ιδιαίτερα που η αλλαγή σκυτάλης στον θρόνο της μητροπόλεως Μπουένος Άιρες και Νοτίου Αμερικής σηματοδοτεί μια δυναμική επανεκκίνηση για την Ορθοδοξία και συνάμα για τον ελληνισμό στην Λατινική Αμερική.

Σεβασμιώτατε,
στην ενθρόνισή σας είχα αναφερθεί στη νέα γενιά αρχιερέων που το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο, υπό την εμπνευσμένη ηγεσία του Πατριάρχη Βαρθολομαίου, εμπιστεύεται τις τύχες της διαποίμανσης των επαρχιών του ανά τον κόσμο, και είχα ευχηθεί «η έναρξη της θητείας σας να σηματοδοτήσει την αφετηρία ακμής και λάμψης της Ορθοδοξίας στην νοτιο-αμερικανική ήπειρο». Εύχομαι αυτό να συμβεί σύντομα και στην Ουρουγουάη.

Αγαπητοί συμπατριώτες,
Εκ προοιμίου θα ήθελα να σας μεταφέρω κι εγώ τους πιο εγκάρδιους χαιρετισμούς από την μητέρα πατρίδα και τη Βουλή των Ελλήνων, ο πρόεδρος της οποίας Κωνσταντίνος Τασούλας έχει άγρυπνο ενδιαφέρον για τον απόδημο ελληνισμό.
Σε αυτόν τον όμορφο τόπο, στον οποίο βρέθηκαν οι οικογένειές σας για να προκόψουν -η Ελληνική Κοινότητα της Ουρουγουάης συμπληρώνει ήδη 106 χρόνια- χαίρομαι γιατί διαπιστώνω ότι διατηρείτε δεσμούς με τις εστίες της καταγωγής σας.
Κι αυτό όχι μόνον γιατί σήμερα η τεχνολογική επανάσταση των μέσων επικοινωνίας και μεταφοράς έχει μετατρέψει τον πλανήτη σε ένα «παγκόσμιο χωριό» και πλέον οποιαδήποτε στιγμή μπορείς να επικοινωνήσεις με οποιονδήποτε οπουδήποτε. Ή μπορείς να πάρεις ένα αεροπλάνο και να βρεθείς στην άλλη άκρη του κόσμου. Αυτό που πρωτίστως κρατά την επαφή ζωντανή είναι η ταυτότητα και η αίσθηση του ανήκειν σε μια κοινότητα.
Ποια, όμως, είναι τα στοιχεία που πιστοποιούν αυτήν την ταυτότητα; Και κυρίως πως μπορεί να διατηρηθεί σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης η εθνική συνείδηση και η ταυτότητα όταν κανείς ανήκει σε μια ολιγάριθμη κοινότητα, όπως είναι οι Έλληνες της Λατινικής Αμερικής; Είσαστε λίγοι αλλά αμέτρητοι -όπως έλεγε ο μεγάλος Πατριάρχης Αθηναγόρας για τους Ρωμιούς που απέμειναν στην Κωνσταντινούπολη μετά τις διώξεις των Τούρκων
Άκουσα με προσοχή την αγωνία που διατυπώθηκε στο πάνελ για την ενεργότερη συμμετοχή των νέων στα κοινοτικά δρόμενα, για τις δυσκολίες που δημιουργεί η άγνοια της ελληνικής γλώσσας και τα προσκόμματα στην εκμάθησή της από τους ρυθμούς του σύγχρονου τρόπου ζωής, όπου πια ο παππούς και η γιαγιά δεν μένουν μαζί με τα εγγόνια, οι δάσκαλοι δεν επαρκούν, ενώ τα προγράμματα φιλοξενίας παιδιών στην Ελλάδα ατόνησαν, λόγω της οικονομικής κρίσης.
Στο τριήμερο αυτό συνειδητοποίησα πόσο νερό έχει κυλήσει στο αυλάκι της ιστορίας από την εποχή που ο πατέρας της ιστορίας, ο Ηρόδοτος, έδωσε τον προσδιορισμό της εθνικής καταγωγής, της αίσθησης του ανήκειν σε ένα έθνος.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τον Ηρόδοτο 4 είναι τα χαρακτηριστικά της εθνικής καταγωγής: το όμαιμον, το ομόγλωσσον, το ομόθρησκον και το ομότροπον. Το πρώτο, το όμαιμον, το ίδιο αίμα, η ίδια καταγωγή αμφισβητήθηκε, ήδη, από τους ίδιους τους αρχαίους Έλληνες με τη γνωστή ρήση του Ισοκράτη «Έλληνες εισίν οι της ημετέρας παιδείας μετέχοντες». Κι αν κάποιοι δεν έχουν ελληνική ρίζα, αλλά δέχονται τις αρχές και τις αξίες μας, είναι κι αυτοί καλοδεχούμενοι ως Έλληνες.
Το δεύτερο, το ομόγλωσσον, όπως δείχνει η ιστορία, όχι μόνο στην ομογένεια της Αμερικής, όπου στην τρίτη και τέταρτη γενιά ατονεί η ελληνική γλώσσα, δεν είναι το πλέον καθοριστικό για τον προσδιορισμό της ταυτότητας. Άλλωστε, Έλληνες της Μικράς Ασίας στα βάθη της Ανατολής μπορεί να έχασαν της ελληνική γλώσσα μετά από 8 αιώνες τουρκικής σκλαβιάς, αλλά δεν έπαψαν να αυτοπροσδιορίζονται ως Ρωμιοί ορθόδοξοι.
Το ίδιο συνέβη και με άλλα κομμάτια του ελληνισμού, όπως τμήματα των βλαχόφωνων Ελλήνων, ενώ ακόμη και ήρωες του Μακεδονικού Αγώνα στη βόρειο Ελλάδα, όπως ο καπετάν Κώττας, δεν μίλαγαν ελληνικά αλλά έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα. Όλοι αυτοί διατήρησαν την ταυτότητά τους χάρη στην Ορθόδοξη Εκκλησία που λειτούργησε ως κιβωτός σωτηρίας της εθνικής συνείδησης.
Η ιστορία διδάσκει ότι Ορθοδοξία και Ελληνισμός είναι έννοιες άρρηκτα συνδεδεμένες. Και δεν είναι τυχαίο ότι οι Έλληνες της διασποράς συσπειρώνονται, κυρίως, γύρω από τις ενορίες τους.
Η Εκκλησία είναι ο βασικός θεσμός που συντονίζει τους ομογενείς, και ενισχύει τους δεσμούς μεταξύ τους και με την πατρίδα. Η κυριακάτικη λειτουργία, οι μεγάλες εορτές, οι βαπτίσεις, οι γάμοι, είναι τα μεγάλα γεγονότα που κρατούν την κοινότητα ενωμένη.
Και όσο πιο ικανοί, Σεβασμιώτατε, είναι οι ιεράρχες και οι κληρικοί τόσο σπουδαιότερο έργο γίνεται, όπως μαρτυρά και η εδώ Κληρικολαϊκή Συνέλευση, που πραγματοποιείται μετά από πολλά χρόνια.
Και τέλος το ομότροπον, αφορά τα ήθη, τις παραδόσεις και τα έθιμα μας, που κι αυτά σε μεγάλο βαθμό είναι συνδεδεμένα με την εκκλησιαστική ζωή και τις μεγάλες γιορτές της Ορθοδοξίας.
Θέλω, όμως, να επιμείνω στην εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, τώρα που υπάρχει και η δυνατότητα αξιοποίησης της πλατφόρμας του υπουργείου Εξωτερικών σε συνεργασία με το Ίδρυμα Νιάρχου. Και επιμένω γιατί η γλώσσα δεν είναι μόνον κώδικας επικοινωνίας. Είναι φορέας ιδεών, εννοιών, παραδόσεων, συναισθημάτων, ιστορίας. Η γλώσσα είναι ταυτόχρονα ένας ολόκληρος κόσμος.
Γι’ αυτό και επιστρέφοντας, εκείνο για το οποίο μπορούμε να δεσμευτούμε με τους συναδέλφους είναι να ασκήσουμε κάθε πίεση, ώστε και περισσότεροι εκπαιδευτικοί να αποσπώνται στην Λατινική Αμερική και να ενεργοποιηθούν εκ νέου τα προγράμματα επισκέψεων νέων ομογενών στην Ελλάδα.
Άκουσα από τη φίλη που έλαβε τον λόγο από τη Βραζιλία πόσο ωφέλημα ήταν αυτά τα προγράμματα και για την εκμάθηση της γλώσσας, αλλά και για την ενεργή ενασχόληση αυτών των παιδιών με τις ελληνικές κοινότητες.
Ιδιαίτερα, εδώ στο Μοντεβιδέο, οι Έλληνες ομογενείς τέταρτης γενιάς, αλλά και όσοι έχουν μεικτούς γάμους, έχουν την δυνατότητα, να παρακολουθήσουν δωρεάν μαθήματα, με την πρωτοποριακή μέθοδο του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που προσφέρει το Ίδρυμα «Μαρία Τσάκος», του ευπατρίδη εφοπλιστή Παναγιώτη Τσάκου, που ακολουθώντας τα βήματα των μεγάλων ευεργετών του Γένους συμβάλλει στην ανάδειξη των γραμμάτων και του ελληνικού πολιτισμού.
Όπως ενημερωθήκαμε κατά την επίσκεψή μας στο Ίδρυμα «Μαρία Τσάκος», είναι χιλιάδες οι μαθητές που διδάχθηκαν και διδάσκονται, δωρεάν τα Νέα Ελληνικά αλλά και την ελληνική λογοτεχνία και γνωρίζουν τον ελληνικό πολιτισμό. Και σε αυτήν την εστία ελληνισμού μαθαίνουν Έλληνες και Ουρουγουανοί ελληνικούς χορούς και ελληνική μεσογειακή μαγειρική.
Είναι ένα έργο πολυσχιδές και σημαντικό, που όχι μόνον ενισχύει τους δεσμούς της ελληνικής κοινότητας της Ουρουγουάης με την πατρίδα, αλλά και τους δεσμούς της ίδιας της Ουρουγουάης με την Ελλάδα. Και γι’ αυτό θέλω κι από αυτό το βήμα να ευχαριστήσω όλους όσοι εργάζονται στο ίδρυμα.
Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι στην Ελλάδα σταδιακά γίνεται κατανοητό ότι εκτός των συνόρων υπάρχει μια δεύτερη Ελλάδα. Μια Ελλάδα των ομογενών, που διατηρούν ακμαία την ελληνικότητά τους, που αγαπούν την πατρίδα, και που μπορούν να προσφέρουν σε αυτήν.
Ιδιαίτερα σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία, όπου παράλληλα με τις παγκόσμιες αναταράξεις, αντιμετωπίζουμε την τουρκική προκλητικότητα, και τις ευθείες απειλές εναντίον της κυριαρχίας μας, η ομογένεια μπορεί να επιτελέσει, και επιτελεί σπουδαίο έργο, για την πληροφόρηση της διεθνούς κοινής γνώμης και των κυβερνήσεων των χωρών που διαμένει.
Εν κατακλείδι θα ήθελα να σας προτρέψω να μαθαίνουν τα παιδιά σας γράμματα και να τα ενθαρρύνετε να ασχοληθούν με τα κοινά, όχι μόνο της ομογένειας, αλλά και με την πολιτική στις χώρες που ζείτε. Έτσι θα είναι ακόμη περισσότερο χρήσιμοι και για τον τόπο που έχετε κάνει δεύτερη πατρίδα σας, αλλά και για την ομογένεια, και για την «πατρίδα της καρδιάς σας», την Ελλάδα. Το έχουν καταφέρει οι ομογενείς στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, είμαι βέβαιος ότι μπορείτε να τα καταφέρετε και εσείς. Το ελληνικό δαιμόνιο είναι ίδιο παντού. Αρκεί να τολμήσουμε κάτι και θα τα καταφέρουμε.
Με αυτές τις σκέψεις, σεβασμιώτατε, να σας συγχαρώ για την επιτυχή διοργάνωση της Κληρικολαϊκής συνέλευσης και να ευχηθώ καλή συνέχεια στο έργο σας!

Αγαπητοί συμπατριώτες,
σας ευχαριστούμε για τις στιγμές εθνικής υπερηφάνειας που μαζί σας ζήσαμε αυτό το τριήμερο. Να έχετε υγεία, να ευημερείτε και να προκόβετε ως οι καλύτεροι πρεσβευτές του ελληνισμού, δίνοντας και σε εμάς την δυνατότητα να καμαρώνουμε για την πρόοδό σας.

 ΜΑΧ 3 1

ΜΑΧ 4 1

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη συνάντηση με την Οργάνωση Philos Project στη Βουλή των Ελλήνων

MAXIMOS 1 2

Αθήνα, 3 Οκτωβρίου 2022

Ομιλία
Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συνάντηση με την Οργάνωση Philos Project
στη Βουλή των Ελλήνων

Αξιότιμοι
κ. Robert Nicholson,
κ. Luke Moon,
κα Mariam Wahba και
κ. Endy Zemenides,

Σας καλωσορίζω στη Βουλή των Ελλήνων. Είναι ιδιαίτερη η χαρά μας που έχουμε τη δυνατότητα να συναντηθούμε εδώ, στην Αθήνα, και να ανταλλάξουμε απόψεις για φλέγοντα ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος όπως είναι η ειρήνη στην ευρύτερη γειτονιά μας, η αντιμετώπιση της αναβίωσης αναθεωρητισμών, η εργαλειοποίηση της θρησκείας για πολιτικούς λόγους, και η προστασία των χριστιανών στη Μέση Ανατολή και όπου αλλού υφίστανται διώξεις.

Αναμφίβολα, η συνάντησή μας πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο. Στην Ουκρανία συνεχίζεται ο πόλεμος που ξέσπασε με την ρωσική εισβολή στο έδαφος ενός ανεξάρτητου κράτους. Ένας πόλεμος, ο οποίος διεξάγεται επί τη βάσει μιας αυθαίρετης ιστορικής ανάγνωσης και, κυρίως, μιας επικίνδυνης αναθεωρητικής οπτικής.

Κάτι που συνιστά την πλέον οδυνηρή οπισθοχώρηση από κατεκτημένες αξίες της ανθρωπότητας, όπως αυτές αποτυπώνονται στις αρχές του διεθνούς δικαίου. Βιώνουμε, λοιπόν, εντός της ευρωπαϊκής ηπείρου αυτό που θεωρούσαμε έως πρόσφατα ένα ξεπερασμένο φαινόμενο και μη επιτρεπτό τρόπο επίλυσης των διαφορών.

Εκτός, όμως, από τις τραγικές συνέπειες του ίδιου του πολέμου στην περιοχή με τις δεκάδες χιλιάδες των νεκρών, την προσφυγοποίηση εκατομμυρίων ανθρώπων και την καταστροφή υποδομών, που θα χρειαστούν τεράστια κεφάλαια και πολύ χρόνο για να ανοικοδομηθούν, παρατηρούμε ανησυχητικές συνέπειες σε ευρύτερο πεδίο. Οι ευρωπαϊκές χώρες, εξαρτημένες σε μεγάλο βαθμό από τις ρωσικές ενεργειακές πηγές, αντιμετωπίζουν, ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα, ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας. Κι αυτό προκαλεί καλπάζοντα πληθωρισμό και σοβαρές αναταράξεις στις οικονομίες μας.

Την ίδια ώρα, η Ελλάδα, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν ωμό αναθεωρητισμό από την γείτονα Τουρκία. Η ηγεσία της οποίας χρησιμοποιεί πλέον βάρβαρη και εμπρηστική ρητορική, και απροκάλυπτες απειλές πολέμου, αμφισβητώντας την ίδια την κυριαρχία της χώρας. Πρόκειται για μια απαράδεκτη από κάθε άποψη πολιτική στάση, η οποία δεν μπορεί να μείνει χωρίς επιπτώσεις από τη διεθνή κοινότητα.

Δεν είναι δυνατόν, αυτός ο παραληρηματικός λόγος, 100 χρόνια μάλιστα από την Μικρασιατική Καταστροφή, που εκπορεύεται από ανιστόρητα ιδεολογήματα όπως ο νεοοθωμανισμός ή η Γαλάζια Πατρίδα, να μην συνεπάγεται σοβαρές κυρώσεις, που θα πονέσουν την τουρκική οικονομία, αλλά και τη στρατιωτική της μηχανή.

Γνωρίζουμε πολύ καλά το πόσο εσείς έχετε συμβάλει προς αυτήν την κατεύθυνση στα κέντρα των αποφάσεων στις ΗΠΑ. Με πόση συνέπεια προωθείτε την εκστρατεία ενημέρωσης για την παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας σε Ελλάδα και Κύπρο, που συνιστά πρόβλημα για τη διεθνή νομιμότητα. Και πόσα σας οφείλει ο ελληνισμός όλα αυτά τα χρόνια της δράσης σας.

Επιτρέψτε μου τώρα λίγα λόγια για τη Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, που είναι ένας διεθνής θεσμός με μέλη του κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους από 25 χώρες και 29 χρόνια δράσης.
Δημιουργήθηκε το 1993 μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού και τη δυνατότητα επικοινωνίας με λαούς με τους οποίους μοιραζόμαστε την ίδια ορθόδοξη πίστη, κοινές παραδόσεις και πολιτιστική κληρονομιά.
Στους στόχους μας είναι η ανάδειξη των χριστιανικών αξιών ως έναν από τους 3 βασικούς πυλώνες της Ευρώπης μαζί με την αρχαία ελληνική γραμματεία και το ρωμαϊκό δίκαιο. Η προαγωγή του διαθρησκειακού και διαπολιτισμικού διαλόγου, της καταλλαγής και της ειρηνικής συνύπαρξης.

Καταδικάζουμε την εργαλειοποίηση της θρησκείας με πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα την μετατροπή το 2020 της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη σε τζαμί. Προς αυτή την κατεύθυνση διεξάγουμε μια καμπάνια ευαισθητοποίησης της διεθνούς κοινότητας.
Δυστυχώς, και αυτή η πράξη της τουρκικής ηγεσίας, που καταπατά την ιστορική αλήθεια αλλά και τους διεθνείς κανονισμούς, καθώς η Αγία Σοφία ανήκει στον κατάλογο των προστατευόμενων μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ, δεν είχε τις αναμενόμενες αντιδράσεις.

Με την έκδοση ενός τόμου σε πολλές γλώσσες για τις Αγίες Σοφίες ανά τον κόσμο, ένα επιστημονικό πόνημα με υψηλή αισθητική, και την παρουσίασή του σε διάφορες περιοχές και χώρες, επιδιώκουμε την αφύπνιση της διεθνούς κοινότητας, των διεθνών θεσμών, των κυβερνήσεων, των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, της κοινωνίας των πολιτών. Δεν πρέπει να αφήσουμε αυτήν την παρανομία να αφεθεί στην λήθη. Γιατί τότε ο δράστης εξαχρειώνεται. Θεωρεί ότι όλα του επιτρέπονται. Ελπίζουμε, λοιπόν, αυτή η εκστρατεία να επεκταθεί και αλλού και σύντομα και στις ΗΠΑ.

Ήδη έχει επιδοθεί στον Οικουμενικό Πατριάρχη και προκαθημένους, τον πάπα Φραγκίσκο, παρουσιάσθηκε στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών στην Καρσλρούη, στο Διεθνές Συνέδριο Βυζαντινών Σπουδών στη Βενετία, σε μια σειρά άλλες πόλεις, ενώ στο τέλος του μήνα θα έχουμε συνάντηση με τον Διευθυντή του Κέντρου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO στο Παρίσι.

Παράλληλα, συνεχίζουμε, τις πρωτοβουλίες που έχουμε αναλάβει για την προστασία των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής. Σε περιοχές που αποτέλεσαν το λίκνο του χριστιανισμού, οι χριστιανοί δυστυχώς κυνηγημένοι από τους φονταμενταλιστές και από τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης εγκαταλείπουν τις εστίες τους.

Είμαστε μπροστά στην απειλή την ολοκλήρωσης του αφανισμού του χριστιανισμού από την Εγγύς και Μέση Ανατολή, που ξεκίνησε με την Γενοκτονία των Χριστιανών της Μικράς Ασίας, Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων, από τους Οθωμανούς, τους Νεότουρκους και τους κεμαλιστές από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα. Κι αυτό πιστεύουμε ότι είναι ένα πεδίο κοινής δράσης, που έχει πολλά να προσφέρει στην υπηρέτηση του ευγενούς στόχους της επιβίωσης του χριστιανισμού στη Μέση Ανατολή.

Θεωρούμε σημαντική την ίδρυση ενός Παρατηρητηρίου της παρουσίας των Χριστιανών στη Μέση Ανατολή και προς αυτή την κατεύθυνση είμαστε σε συνεργασία με την προεδρία του Λιβάνου αλλά και το ΕΚΠΑ

Για την ειρηνική συνύπαρξη Χριστιανών και Μουσουλμάνων πραγματοποιήσαμε ένα διεθνές Συνέδριο στην Βηρυτό, στο κοινοβούλιο του Λιβάνου, με παρουσία όλων των θρησκευτικών ηγετών της χώρας. Τα πρακτικά του οποίου εκδώσαμε.

Με αυτές τις σκέψεις και πάλι σας καλωσορίζω στην Ελλάδα και εύχομαι να αποκομίσετε από τις γόνιμες συνεργασίες σας εδώ θετικές εντυπώσεις και δύναμη για να συνεχίσετε το σημαντικό σας έργο. Και μακάρι η αποψινή μας συνάντηση να είναι η αρχή μιας γόνιμης συνεργασίας.

 MAXIMOS 2 5

Read more...

Ομιλία Γενικού Γραμματέα της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στην Παρουσίαση του Τόμου στην 11η Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών

ΜΑΧΙΜΟΣ 1 7

Καρλσρούη, 3 Σεπτεμβρίου 2022

 

Ομιλία Γενικού Γραμματέα της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας
δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην Παρουσίαση του Τόμου στην 11η Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών

Αξιότιμοι σύνεδροι του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών,
Αγαπητοί συμμετέχοντες,

Με ιδιαίτερη χαρά βρισκόμαστε σήμερα εδώ, όπου στο πλαίσιο των εργασιών της 11ης Συνέλευσης του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών έχουμε την τιμή να σας παρουσιάσουμε τον Τόμο που εξέδωσε η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, με τίτλο «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο».
Αρχικώς, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η ΔΣΟ εκ της συστάσεώς της έχει αναγνωρίσει τον ιστορικό ρόλο του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών στην προαγωγή του διαθρησκειακού και δι-ομολογιακού διαλόγου ως μέσου καταλλαγής, ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ των λαών και των θρησκειών και σεβασμού της ετερότητας. Γι’ αυτό τον λόγο, πάντα προσκαλούμε στις εργασίες της Γενικής μας Συνέλευσης εκπρόσωπο της Οργάνωσής σας. Και είμαστε ευγνώμονες που πάντα ανταποκρίνεστε θετικά.
Αναμφίβολα, βιώνουμε μια ιδιαίτερα δύσκολη και επικίνδυνη, θα τολμούσα να πω ιστορική περίοδο. Εντός της ευρωπαϊκής ηπείρου έχει ξεσπάσει ένας αιματηρός πόλεμος και μάλιστα μεταξύ δύο ομοδόξων λαών. Κι αυτό το γεγονός έχει αρνητικές συνέπειες όχι μόνο για τους συμμετέχοντες, και πρωτίστως τους αμάχους των περιοχών που διεξάγεται η σύρραξη, αλλά για όλον τον κόσμο και ιδιαιτέρως την Ευρώπη.
Η ενεργειακή κρίση, η σταθερή πτώση του βιοτικού επιπέδου, η αυξάνουσα αβεβαιότητα για το αύριο είναι κρούσματα μιας δυσχερούς συγκυρίας, με άδηλο μέλλον. Για να αποτρέψουμε αυτήν την καθοδική διολίσθηση, οφείλουμε όλοι μας ανεξαιρέτως να εργαστούμε ειλικρινώς για την επικράτηση της ειρήνης, αποφεύγοντας την περαιτέρω υποδαύλιση των αντιπαραθέσεων.
Αυτές οι σκέψεις είμαι βέβαιος ότι διακατέχουν και εσάς. Άλλωστε, ατράνταχτη απόδειξη αυτού συνιστά η επιλογή του θέματος της Συνέλευσής σας, «Η Αγάπη του Χριστού ωθεί τον Κόσμο προς τη συμφιλίωση και την ενότητα».
Η ΔΣΟ, ως ο μοναδικός διακοινοβουλευτικός οργανισμός με αντικείμενο ενασχόλησης την ανάδειξη των αρχών της Ορθόδοξης Παράδοσης, εργάζεται με συνέπεια προς την ίδια κατεύθυνση. Επιδιώκουμε με τις δράσεις μας να αναδείξουμε τις αρχές της Χριστιανισμού που αποτελούν βέβαια εχέγγυα προς έναν πιο ειρηνικό κόσμο. Και μας προβληματίζει σοβαρά το γεγονός ότι οι χριστιανικές αρχές, οι χριστιανικές ευρωπαϊκές ρίζες, δεν βρίσκουν θέση στα επίσημα κείμενα της ΕΕ για το κοινό μέλλον που οραματιζόμαστε.
Σήμερα, όμως, είμαστε ενώπιόν σας για να σας παρουσιάσουμε με ιδιαίτερη ικανοποίηση τον Τόμο «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον Κόσμο». Πρόκειται για ένα βιβλίο με υψηλή αισθητική και επιστημονική αρτιότητα, που εισάγει τον αναγνώστη στα μυστικά 37 Ναών που είναι αφιερωμένοι στην Αγία του Θεού Σοφία. Ναοί διεσπαρμένοι από τις εσχατιές της Ευρώπης, τη Σκωτία, μέχρι τα βάθη της Ασίας, την Κίνα. Που αποδεικνύουν και μια σαφή πνευματική ενότητα, την οποία οφείλουμε να αποκαλύψουμε και να διατηρήσουμε.
Ωστόσο, κίνητρο αυτής της έκδοσης, που έχει μεταφραστεί ήδη σε 9 γλώσσες, και αναμένεται να μεταφραστεί και σε άλλες, δεν ήταν μόνον η ενίσχυση της γνώσης μας για τους τόπους λατρείας της Αγίας του Θεού Σοφίας. Το γεγονός που μας κινητοποίησε ήταν η αυθαίρετη -και πέρα από κάθε σύγχρονη αξία- απόφαση της τουρκικής ηγεσίας να μετατρέψει την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη σε μουσουλμανικό τέμενος.
Έναν Ναό που αποτέλεσε το ιδεατό κέντρο της Οικουμενικής Ορθοδοξίας από τα χρόνια του Μεγάλου Ιουστινιανού τον 6ο αιώνα μέχρι και την άλωση της Πόλης το 1453, αλλά και μετά από αυτήν, αν και οι Οθωμανοί τον έκαναν τζαμί. Η κεμαλική Τουρκία, ωστόσο, μετέτρεψε την Αγία Σοφία σε μουσείο, δίνοντας τη δυνατότητα να προστατευθεί από τη φθορά του χρόνου και των ανθρώπων.
Η παρούσα, όμως, ισλαμιστική ηγεσία της Τουρκίας αποφάσισε να γυρίσει με την βία το ρολόι της ιστορίας πίσω. Και μετέτρεψε τον Ναό και πάλι σε τζαμί. Δείχνοντας απόλυτη ασέβεια στην ιστορία του, αλλά και στη διεθνή κοινότητα, καθώς η Αγία Σοφία είναι προστατευόμενο μνημείο της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς. Έκτοτε, οι ζημιές στον Ναό πολλαπλασιάζονται διαρκώς, όπως αποκαλύπτουν και τα τουρκικά ΜΜΕ. Επιπλέον, εντός του Ναού λαμβάνουν χώρα προκλητικές ενέργειες για κάθε πολιτισμένο άνθρωπο, όπως η εικόνα του ιμάμη με το ξίφος.
Τέτοιες συμπεριφορές υπονομεύουν τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλλουν διεθνείς οργανώσεις, όπως το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, διακοινοβουλευτικά fora, όπως η ΔΣΟ, ή ακόμη και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, όπως η Παγκόσμια Μουσουλμανική Λίγκα -με την οποία βρισκόμαστε σε διάλογο- με στόχο την επίτευξη της ειρηνικής συνύπαρξης χριστιανών και μουσουλμάνων.
Έτσι, αναβιώνουν διαχωριστικές γραμμές, βασισμένες σε τραυματικές εμπειρίες του ιστορικού παρελθόντος, που δεν επιτρέπουν την αισιόδοξη ενατένιση ενός ειρηνικού και αναπτυξιακά βιώσιμου μέλλοντος.
Πεποίθησή μας είναι ότι απέναντι σε έναν τέτοιο βιασμό της ιστορίας και του πολιτισμού οφείλουμε όλοι να υψώσουμε φωνή διαμαρτυρίας. Να μην επιτρέψουμε να επικρατήσει το άδικο της ισχύος και της βίας επί της ισχύος του δικαίου και της ιστορικής αλήθειας.
Είμαστε πεπεισμένοι ότι η πρωτοβουλία μας βρίσκει σε εσάς, τους συμμετέχοντες στη Γενική Συνέλευση του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών ευήκοα ώτα και πρόθυμους συναντιλήπτορες.

Σας ευχαριστώ!

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου κατά την παρουσίαση του Τόμου «Αγία Σοφία: οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο» στον προαύλειο χώρο της Ελληνικής Εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στην Βενετία στο πλαίσιο του 24ου Διεθνούς Συνεδρίου Βυζαντινών Σπουδών

ΜΑΧΙΜΟΣ 1

Βενετία, 24 Αυγούστου 2022

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου
Κατά την παρουσίαση του Τόμου «Αγία Σοφία: οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο» στον προαύλειο χώρο της Ελληνικής Εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στην Βενετία στο πλαίσιο του 24ου Διεθνούς Συνεδρίου Βυζαντινών Σπουδών

 

Σεβασμιώτατε, Αξιότιμα μέλη της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας,
Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,
Κυρίες και κύριοι,

Είναι ιδιαίτερη η χαρά μας που ως ηγεσία της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας βρισκόμαστε ανάμεσά σας. Μεταξύ ανθρώπων που έχουν αναλώσει την ζωή και την επιστημονική τους δραστηριότητα στην υπηρεσία της ανάδειξης ενός λαμπρού πολιτισμού, αυτού της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Που έμεινε γνωστή αργότερα ως Βυζαντινή. Και η οποία όχι μόνον διήρκησε ως κρατική οντότητα, για πάνω από μια χιλιετία, αλλά έβαλε ανεξίτηλη τη σφραγίδα της σε ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία, επηρεάζοντας καταλυτικά το ιστορικό και πνευματικό γίγνεσθαι σε ανατολική και δυτική Ευρώπη, Εγγύς και Μέση Ανατολή και βόρεια Αφρική. Αχτίδες φωτός αυτού του χιλιόχρονου πολιτισμού συνέχισαν να διαχέονται και μετά την πτώση της πόλεως του Μεγάλου Κωνσταντίνου το 1453, δημιουργώντας το φαινόμενο, κατά τον Iorga, του Βυζαντίου μετά το Βυζάντιο, που ακόμη και σήμερα είναι ζωντανό.
Η χαρά μας είναι διπλή γιατί αυτή η συνάντηση μαζί σας πραγματοποιείται στην εκπάγλου ομορφιάς και έμπλεης ιστορίας Βενετία. Εδώ, που στα 1468 ο μέγας λόγιος και κατοπινός καρδινάλιος Βησσαρίων την αποκάλεσε σχεδόν δεύτερο Βυζάντιο. Γιατί εδώ βρήκαν ευνοϊκό καταφύγιο οι κατατρεγμένοι Γραικοί, αλλά και τα ελληνικά γράμματα, όπου προεξάρχοντα ρόλο κατείχε η αρχαία ελληνική γραμματεία, η οποία σύμφωνα και με τις οδηγίες του Μεγάλου Βασιλείου δεν έπαψε να μελετάται σε όλο το διάστημα της βυζαντινής εποχής. Άλλωστε, εδώ, ήδη από το 1397, δόθηκε το έναυσμα για την αναβίωση της εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας από τον μεγάλο Βυζαντινό διπλωμάτη και λόγιο Μανουήλ Χρυσολωρά. Αυτός ο πνευματικός ενοφθαλμισμός, πανθολογουμένως, αναζωπύρωσε περαιτέρω την αναγεννησιακή έκρηξη.
Και εδώ στην Βενετία για τους επόμενους αιώνες, που ακολούθησαν την πτώση της Πόλης, χιλιάδες Έλληνες, ως έμποροι, ως στρατιώτες και αξιωματικοί, οι περίφημοι stradioti, ως τεχνίτες, ως απλοί ανέστιοι πρόσφυγες, αλλά και ως λόγιοι βρήκαν φιλόξενη φωλιά, όπως ο Μάρκος Μουσούρος και ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης.
Βεβαίως, όλα τα παραπάνω σας είναι γνωστά, αλλά θεώρησα υποχρέωσή μου να τα επισημάνω προλογικά. Γιατί κατ’ αυτόν τον τρόπο καταφαίνεται με περισσή ενάργεια η σκοπιμότητα της πρωτοβουλίας που έχουμε αναλάβει το τελευταίο διάστημα.
Μιλώ για την έκδοση του, πιστεύουμε περικαλλούς αισθητικά και τεκμηριωμένου επιστημονικά -κάτι που εσείς είστε και οι πλέον αρμόδιοι να κρίνετε- Τόμου για τους Ναούς της Αγίας Σοφίας ανά τον κόσμο.
Πρόκειται για μια έκδοση, η οποία, αποτελεί καρπό της συνεργασίας μας με το Κέντρο Αριστείας «Αξιοποίηση Ορθόδοξης Κληρονομιάς και Διαθρησκευτικός Διάλογος» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Σκοπός μας είναι πρώτον να αναδείξουμε τους πνευματικούς δεσμούς που κληροδότησε το Βυζάντιο, και πιστοποιούνται από την ύπαρξη των ναών που είναι αφιερωμένοι στην Αγία του Θεού Σοφία και οι οποίοι έχουν οικοδομηθεί σε έναν τεράστιο γεωγραφικά άξονα που ξεκινά από τις βρετανικές νήσους και καταλήγει στην μακρινή Κίνα. Πρόκειται για μια πραγματικότητα, η οποία, προφανώς, εδράζεται σε ένα κοινό, κατά το μάλλον ή ήττον, κι ορισμένες φορές αφανές, υπόβαθρο κοσμοαντιλήψεων.
Δεύτερον, δια του συγκεκριμένου Τόμου, επιδιώκουμε να αφυπνίσουμε τη διεθνή κοινότητα απέναντι σε μια αυθαίρετη και επικίνδυνη απόφαση, όπως είναι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας στην Πόλη σε μουσουλμανικό τέμενος.
Και την χαρακτηρίζουμε αυθαίρετη διότι:
Πρώτον, πρόκειται για έναν Χριστιανικό Ναό, ο οποίος μάλιστα αποτελούσε και αποτελεί Φάρο της οικουμενικής Ορθοδοξίας. Η επιβολή της αλλαγής της λειτουργίας του Ναού σε κάτι άλλο είναι πράξη που προάγει το δίκαιο της ισχύος και της κατάκτησης έναντι της ισχύος του δικαίου και της ιστορικής αληθείας. Άρα πρόκειται για μια πολιτισμική οπισθοδρόμηση! Κι αυτό επιτείνεται με τις εικόνες ιμάμη να κραδαίνει ξίφος εντός του Ναού και με άλλα παρεμφερή θλιβερά φαινόμενα.
Δεύτερον, διότι ο Ναός συνιστά μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς προστατευόμενο από την ΟΥΝΕΣΚΟ. Η απόφαση της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας αγνοεί και καταπατά τους κανόνες ενός διεθνούς θεσμού, που όλοι οφείλουμε να σεβόμαστε.
Και την χαρακτηρίζουμε επικίνδυνη, διότι, όπως έχουν επισημαίνει και Τούρκοι επιστήμονες και τουρκικά ΜΜΕ -κι αυτό οπωσδήποτε είναι προς τιμήν τους- το απαράμιλλης αρχιτεκτονικής τελειότητας κτίσμα του 6ου αιώνα υποφέρει διαρκώς από σοβαρές ζημιές που προκαλεί η αθρόα προσέλευση του κοινού, χωρίς κανόνες προστασίας.
Γι’ αυτό καλούμε τους διεθνείς θεσμούς, τις κυβερνήσεις, τα πανεπιστήμια και τα Ινστιτούτα, και βεβαίως τους ίδιους τους φορείς της Τουρκίας και τους Τούρκους διανοούμενους και επιστήμονες να αντιδράσουμε όλοι μαζί, πριν να είναι αργά για αυτό το στολίδι της παγκόσμιας κληρονομιάς.
Θα ήθελα κι από αυτό το βήμα να εκφράσω την ικανοποίησή μας διότι η Διεθνής Ένωση Βυζαντινών Σπουδών υπήρξε από τους πρώτους διεθνείς φορείς που αντέδρασαν άμεσα, τονίζοντας στις 13η Ιουλίου 2020 ότι «αυτή η ενέργεια, μαζί με άλλες παρόμοιες ενέργειες της Τουρκικής Κυβέρνησης σχετικά με θρησκευτικούς χώρους της Βυζαντινής περιόδου σε διάφορες πόλεις της Τουρκίας, των οποίων τα κίνητρα βασίζονται στον πολιτικό οπορτουνισμό, προκαλούν βαθύτατη θλίψη σε όλους μας». Επιπροσθέτως, αποφασίσατε να μεταφερθεί ο τόπος διεξαγωγής του διεθνούς συνεδρίου σας από την Κωνσταντινούπολη στην Βενετία. Επιλογή την οποία η ΔΣΟ χαιρέτισε.

Αξιότιμοι σύνεδροι,
Είμαι βέβαιος ότι οι στόχοι μας είναι κοινοί, καθώς πηγάζουν από τις κοινές ευρωπαϊκές μας αξίες, τις οποίες οφείλουμε να προστατεύσουμε σε μια κρίσιμη περίοδο. Διότι, από διάφορα κέντρα υπονομεύεται η συνείδηση αυτού του ευρωπαϊκού παρελθόντος. Και επίσης, γιατί αυτή τη στιγμή διεξάγεται ένας αιματηρός πόλεμος στην Ουκρανία, μεταξύ χριστιανών, και μάλιστα τέκνων του Βυζαντίου, που πρέπει να λήξει άμεσα και να επανέλθει η ειρήνη και η καταλλαγή.
Με αυτές τις σκέψεις, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εσάς για την εξόχως τιμητική παρουσία σας στην παρουσίαση του Τόμου για τις Αγίες Σοφίες ανά τον κόσμο, στην πάλαι πότε πρωτεύουσα της θαλασσοκρατούσας Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας.

ΜΑΧΙΜΟΣ 4

ΜΑΧΙΜΟΣ 10

ΜΑΧΙΜΟΣ 14

 ΜΑΧΙΜΟΣ 19

Read more...

Ομιλία του ΓΓ της ΔΣΟ δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στην παρουσίαση του Τόμου «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ : Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», στον Προαύλιο χώρο της Εκκλησίας της Μεγάλης Παναγιάς, στη Σαμαρίνα των Γρεβενών

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 17

Σαμαρίνα, 15 Αυγούστου 2022

Ομιλία
του Γενικού Γραμματέα της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (ΔΣΟ), Μέλους της Βουλής των Ελλήνων, δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην εκδήλωση για την παρουσίαση του Τόμου
«ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο»,
στον Προαύλιο χώρο της Εκκλησίας της Μεγάλης Παναγιάς, στη Σαμαρίνα των Γρεβενών

 

Σεβασμιώτατε,
Κύριε Περιφερειάρχη,
Κυρία και κύριε αντιδήμαρχε,
Κύριε Πρόεδρε της Σαμαρίνας,
Φίλες και φίλοι,

Ο εορτασμός της Παναγίας σε κάθε περιοχή του Ελληνισμού έχει μια ξεχωριστή λαμπρότητα κι ένα ιδιαίτερο χρώμα. Κι αυτή η διαπίστωση δεν είναι ρητορικό σχήμα αλλά μια πραγματικότητα. Διότι ο κάθε τόπος είχε τα δικά του έθιμα, τις δικές του ιδιαίτερες παραδόσεις, σμιλεμένες στο διάβα μιας μακρότατης, πλούσιας αλλά συχνά οδυνηρής, ιστορίας.
Αλλά αξονικό ενοποιητικό στοιχείο σε όλες τις ψηφίδες του ελληνισμού παρέμενε η Ορθοδοξία, σε αδιάλυτη ενότητα με την έννοια του Ρωμιού, του Γραικού, του Έλληνα. Για τούτο αυτές τις άγιες ημέρες του Αυγούστου, πανηγύριζαν ομοίως οι Έλληνες του Πόντου, οι Έλληνες των Νήσων, οι Έλληνες της ηπειρωτικής Ελλάδας και, βεβαίως, οι βλαχόφωνοι Έλληνες.
Ο εορτασμός τους αποτελούσε πάντοτε έως και σήμερα ένδειξη της βαθιάς πίστης τους, αλλά και ανανέωση των στενών δεσμών της κοινότητας. Είναι αυτοί οι δύο αρμοί που επέτρεψαν την επιβίωσή του βλαχόφωνου ελληνισμού και τη διατήρηση της εθνικής του συνείδησης, στην μακρά περίοδο του τουρκικού ζυγού.
Τότε που οι Βλάχοι συμμετέχουν σε όλα τα προεπαναστατικά κινήματα, ενώ Βλάχοι έμποροι, τεχνίτες και λόγιοι διαπρέπουν στις ακμάζουσες ελληνικές παροικίες της δυτικής Ευρώπης, των παραδουνάβιων Ηγεμονιών, του Ευξείνου Πόντου, της Αιγύπτου.
Και είναι αυτοί που ως εθνικοί ευεργέτες θα στηρίξουν την πατρίδα με σπουδαία εκπαιδευτικά και άλλα ιδρύματα, όπως οι Ζάππα, ο Σίνας, ο Αρσάκης, ο Στουρνάρας, αλλά και τον ελληνικό στρατό, όπως έπραξε ο Γεώργιος Αβέρωφ.
Οι Βλάχοι, επίσης, βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της μεγάλης εθνικής επανάστασης του 1821 με εμβληματικούς αγωνιστές όπως ο Γιωργάκης Ολύμπιος.
Και συνέχισαν τον αγώνα τους για την απελευθέρωση, δίνοντας το παρών σε κάθε επαναστατική ενέργεια, σε κάθε πολεμική αντιπαράθεση με τους σφετεριστές της ελευθερίας, στις νίκες αλλά και στις ματαιώσεις. Όπως αυτή της Βορείου Ηπείρου, όπου ένας Βλάχος, ο Γεώργιος Ζωγράφος, υπήρξε ο Πρόεδρος της Προσωρινής Κυβέρνησης της Αυτονόμου Βορείου Ηπείρου.
Γι’ όλους αυτούς τους λόγους, κάθε φορά που συμμετέχω στις πανηγύρεις των Βλαχόφωνων Ελλήνων, ιδίως τον Δεκαπενταύγουστο, νοιώθω ότι αναπνέω τον αέρα μιας Ελλάδας υπερήφανης για την ταυτότητά της, σίγουρης για τον εαυτόν της, με βαθιές ρίζες, και γι’ αυτό με αυτοπεποίθηση για το μέλλον.
Βεβαίως, οι εξαίρετοι συνομιλητές μας, ο καθηγητής Μιχαήλ Τρίτος και ο συγγραφέας Κωνσταντίνος Χολεβας, Βλάχοι και δύο, θα αναφερθούν πιο εμπεριστατωμένα επί του ζητήματος και κυρίως για την σχέση του βλαχόφωνου ελληνισμού με την Ορθοδοξία.
Αυτή, όμως, η σχέση αποτέλεσε και τον σημαντικότερο λόγο της απόφασης της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας -ενός θεσμού που έχω την τιμή να είμαι επικεφαλής και ο οποίος συσπειρώνει Ορθόδοξους βουλευτές, εκπροσώπους 25 κοινοβουλίων από όλο τον κόσμο- να παρουσιάσει εδώ τον Τόμο που έχει εκδώσει για τους Ναούς της Αγίας Σοφίας ανά τον κόσμο.

Φίλες και φίλοι,
Όλοι γίναμε μάρτυρες των πρόσφατων παθών της Αγιάς Σοφιάς, που δυστυχώς δεν έχουν τελειωμό.
Πριν από δυο χρόνια η τουρκική ηγεσία, βάσει ενός σχεδιασμού που είχε αρχίσει να υλοποιείται αρκετά χρόνια πριν, με την αλλαγή σε τζαμί κάθε εκκλησίας στην Τουρκία που ήταν αφιερωμένη στην Αγία Σοφία, αποφάσισε να μετατρέψει και τον Ναό που για αιώνες αποτέλεσε τον Φάρο της Οικουμενικής Ορθοδοξίας και σύμβολο διαχρονικό του μεγαλείου της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας σε μουσουλμανικό τέμενος.
Με αυτόν τον τρόπο οι ισλαμιστές ηγέτες της γείτονος επεδίωκαν να αποδείξουν ότι είναι ανώτεροι των κεμαλικών προκατόχων τους, που είχαν τον ναό ως μουσείο.
Και ότι πράγματι μπορούν να ξαναζωντανέψουν την εδώ και έναν αιώνα νεκρή οθωμανική αυτοκρατορία, βάζοντας τα λάβαρα της κατάκτησης πάνω από τους κανόνες δικαίου και την ιστορική αλήθεια.
Αγνοώντας επιδεικτικά τους διεθνείς οργανισμούς, όπως την UNESCO, υπό την προστασία της οποίας υποτίθεται ότι παρέμενε από το 1985 ο περικαλλής ναός, ως μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η αλήθεια είναι, για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, ότι η διεθνής κοινότητα δεν έδειξε να συγκινείται ιδιαίτερα από τον βάρβαρο αναχρονισμό της Τουρκίας. Ούτε καν κράτη ορθόδοξα ή με πλειοψηφία ορθόδοξου πληθυσμού δεν όρθωσαν το ανάστημά τους σε αυτήν την απρέπεια απέναντι στην κοινή βυζαντινή μας κληρονομιά.
Έκτοτε, η λειτουργία της Αγίας Σοφίας ως τζαμί, συνοδεύεται από μεγάλες ζημιές, όπως στην αυτοκρατορική πύλη, στα μάρμαρα, στους τοίχους, από την ανεξέλεγκτη προσέλευση των ανθρώπων.
Κανόνες προστασίας δεν τηρούνται, φύλακες ειδικευμένοι δεν υφίστανται, οι επιστήμονες δεν έχουν πιά τον πρώτο λόγο. Αν συνεχιστεί αυτή η πορεία η κατάληξη είναι προδιαγεγραμμένη, όπως τα ίδια τα τουρκικά ΜΜΕ έχουν παραδεχθεί.
Παράλληλα, εντός του Ναού λαμβάνουν χώρα δρώμενα που γεννούν θλίψη και προβληματισμό. Οι εικόνες με τον ιμάμη που κραδαίνει το σπαθί της τζιχάντ ή αυτές με τα εκατοντάδες μικρά παιδιά που κραυγάζουν πολεμικές ιαχές δεν μπορεί να συμβαίνουν σε έναν χώρο τέτοιου υψηλού πνευματικού συμβολισμού.
Για όλα αυτά, τα οποία προφανώς αντίκεινται σε βασικές αξίες του σύγχρονου πολιτισμού, αποφασίσαμε ως ΔΣΟ να παρέμβουμε με τον ιδανικότερο τρόπο που ενδείκνυται. Αυτόν της ανάδειξης της ιστορικής αλήθειας, απέναντι στην αυθαιρεσία της βίας.
Ευελπιστώντας ότι θα αφυπνίσουμε τη διεθνή κοινότητα, τους θεσμούς, τις κυβερνήσεις, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και απλούς πολίτες του κόσμου, και όλοι μαζί να πιέσουμε την Τουρκία να αλλάξει την απόφασή της.
Και γι’ αυτό τον λόγο εκδώσαμε τον Τόμο αυτό, κατόπιν ομόφωνης απόφασης της Διεθνούς Γραμματείας της ΔΣΟ, μετά από εισήγησή μου, τον Σεπτέμβριο του 2020.
Στο πλαίσιο αυτό, ως θεσμός αναλάβαμε δυο ακόμη πρωτοβουλίες. Η πρώτη αφορούσε στη διοργάνωση Διεθνούς Διαγωνισμού Φωτογραφίας με το ίδιο θέμα, ο οποίος ολοκληρώθηκε επιτυχώς τον Οκτώβριο του 2021 με την απονομή των Βραβείων.
Και η δεύτερη με τη «χάραξη» της πολιτιστικής διαδρομής «Αγία Σοφία» με τις πόλεις της Ευρώπης όπου βρίσκονται ιστορικοί ναοί αφιερωμένοι στην του Θεού Σοφία και την υποβολή στο μέλλον αίτησης αναγνώρισής της από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτιστικών Διαδρομών.
Ο τόμος που σε λίγο θα έχετε στα χέρια σας, είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της ΔΣΟ και του Κέντρου Αριστείας «Αξιοποίηση Ορθόδοξης Κληρονομιάς και Διαθρησκευτικός Διάλογος» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, γεγονός που εγγυάται την επιστημονική αρτιότητα και εγκυρότητα του περιεχομένου του.
Στις σελίδες του Τόμου εμφανίζονται 37 ιστορικοί εμβληματικοί ναοί αφιερωμένοι στη Σοφία του Θεού, οι οποίοι βρίσκονται σε 11 χώρες από τη Σκωτία μέχρι τα βάθη της Κίνας και από την Κύπρο ως την Αγία Πετρούπολη.
Συγκεκριμένα, οι χώρες που περιλαμβάνονται είναι η Βόρεια Μακεδονία, η Βουλγαρία, η Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, η Κίνα, η Κύπρος, η Λευκορωσία, η Ουκρανία, η Ρωσία και η Τουρκία.
Τα συνοδευτικά κείμενα, τα οποία αναδεικνύουν με ενάργεια την ιστορία, την αρχιτεκτονική, την αγιογραφία, τον εσωτερικό διάκοσμο και εν γένει το πολιτιστικό και πνευματικό αποτύπωμα των Ναών έχουν γραφτεί από μια εξαίρετη πολυεθνική ομάδα ερευνητών/επιστημόνων.
Το βιβλίο έχει μεταφραστεί ήδη σε 9 γλώσσες (Αγγλικά, Αραβικά, Βουλγαρικά, Ιταλικά, Ουκρανικά, Ρουμανικά, Ρωσικά, Σερβικά) και μεταφράζεται σε άλλες 4 (Αρμενικά, Γαλλικά, Γερμανικά και Φινλανδικά), ενώ αναμένεται να μεταφραστεί και σε άλλες.
Σκοπός μας είναι να διανεμηθεί σε όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες, σε όσο το δυνατόν περισσότερους θεσμούς που επηρεάζουν τα διεθνή δρώμενα, σε όσο το δυνατόν περισσότερους πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και θρησκευτικούς παράγοντες και ει δυνατόν σε όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες.
Ο στόχος μας πράγματι είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος: Με προγραμματισμένες παρουσιάσεις σε πολλές χώρες, σε πολλά κοινοβούλια, σε πολλές έδρες ανώτατων θρησκευτικών ηγετών, θέλαμε και θέλουμε αυτό το βιβλίο να προκαλέσει έναν θόρυβο.
Να καταδείξει ότι η υπόθεση της Αγίας Σοφίας είναι ανοικτή. Ότι η αυθαιρεσία μιας εξουσίας που τιμά το δίκαιο της ισχύος παραπάνω από την ισχύ του δικαίου και της αλήθειας δεν είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτή από τον σύγχρονο κόσμο.
Ακόμη κι αν αυτός ο κόσμος, όπως βλέπουμε συχνά, βάζει μπροστά τα μικροσυμφέροντα, οικονομικά και γεωστρατηγικά, από την ίδια την αλήθεια και το δίκαιο.
Η πανδημία, όμως, που πάγωσε για καιρό την κανονική ροή της παγκόσμιας καθημερινότητας, και κατόπιν ο τραγικός πόλεμος στις στέπες της Ουκρανίας -που μας πληγώνει αφάνταστα, καθώς διεξάγεται μεταξύ ομοδόξων, πνευματικών τέκνων του Βυζαντίου- καθυστέρησε τον προγραμματισμό μας.
Και σε αυτές τις συνθήκες, ωστόσο, δεν μένουμε αδρανείς. Ήδη, έχουμε προχωρήσει στην παρουσίαση του Τόμου στην Αθήνα, στο Μιλάνο, στην Φλωρεντία, στο ακριτικό Διδυμότειχο, σε λίγες μέρες στη Βενετία, στο Παγκόσμιο Βυζαντινολογικό Συνέδριο, και ακολουθεί η παρουσίαση στην έδρα του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών και μια σειρά από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Και εδώ, από την Σαμαρίνα, το σημείο αναφοράς για τον βλαχόφωνο ελληνισμό, θέλω να τονίσω ότι είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε ότι είναι δυνατόν για τη διάδοση του μηνύματος γιατί γνωρίζουμε ότι οι αντιξοότητες είναι πρόσκαιρες, ο σκοπός μας, όμως, έχει διαχρονική αξία.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας. Χρόνια Πολλά.

Read more...

Ομιλία του. Μάξιμου Χαρακόπουλου Κατά την παρουσίαση του Τόμου «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», στο Διδυμότειχο

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 15

Διδυμότειχο, 29 Ιουλίου 2022

 

Ομιλία του. Μάξιμου Χαρακόπουλου
Κατά την παρουσίαση του Τόμου
«Αγία Σοφία: Οι Ναοί της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο»,
στο Διδυμότειχο

Σεβασμιώτατοι αρχιερείς του ακριτικού Έβρου, Άγιε Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμο και Άγιε Διδυμότειχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνέ,
Αγαπητοί συνάδελφοι στη Βουλή των Ελλήνων κ. Σταύρο Κελέτση και Τάσο Δημοσχάκη, και αγαπητή συνάδελφε στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, κα Μαριέττα Καραμανλή,
Ενδοξότατε στρατηγέ,
Κύριε αντιπεριφερειάρχη,
Κύριε Δήμαρχε,
Εντιμολογιότατε Αντιπρύτανη του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης,
Κύριε πρόεδρε του Επιμελητηρίου,
Φιλίστορες,
Φίλες και φίλοι,

Ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας την Ιερά Μητρόπολη Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου, τον Δήμο Διδυμοτείχου και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, που μας δίνουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε, εδώ, στην όμορφη και ιστορική πόλη του Διδυμοτείχου και στον Ιερό Καθεδρικό Ναό της Παναγίας Ελευθερώτριας, τον τόμο «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ – Οι ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο» που η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας εξέδωσε με τη συμβολή της Βουλής των Ελλήνων και του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η αλήθεια είναι ότι χαρά μας σκιάζεται από την θλίψη για την καταστροφή που προκάλεσε η μεγάλη πυρκαγιά στο Εθνικό Πάρκο του δάσους της Δαδιάς, που είχα την τύχη να επισκεφθώ μαζί τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον συνάδελφο Σταύρο Κελέτση ως νεοεκλεγέντες βουλευτές μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος της βουλής, στην περίοδο της διακυβέρνησης Καραμανλη.
Είμαι βεβαίως ότι με την προτροπή της τοπικής κοινωνίας θα γίνουν όλες οι ενδεδειγμένες ενέργειες για την αποκατάσταση του πάρκου όσος χρόνος και όση προσπάθεια κι αν χρειαστούν.

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Η επιλογή της πόλης σας για την σημερινή εκδήλωση δεν υπήρξε καθόλου τυχαία, αλλά σε αυτή συνέκλιναν ιδιαίτερα σημαντικοί λόγοι.
Ο πρώτος είναι η στενή σχέση της περιοχής της Θράκης και ιδιαίτερα της καστροπολιτείας του Διδυμοτείχου με τον “ένδοξό μας βυζαντινισμό”, κατά την έκφραση του Αλεξανδρινού ποιητή, καθώς για αιώνες αποτέλεσε λαμπρό διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο του Βυζαντίου.
Η σημασία του Διδυμοτείχου αναδεικνύεται από το γεγονός ότι κατέστη τρεις φορές πρωτεύουσα της βυζαντινής αυτοκρατορίας, αποδεικνύοντας τον κομβικό ρόλο που είχε διαχρονικά η Θράκη στην ιστορική διαδρομή του ελληνισμού, ως γέφυρα μεταξύ του ευρωπαϊκού και του ασιατικού χώρου, αλλά και του Αιγαίου με την βαλκανική ενδοχώρα.
Επίσης, είναι εδώ που επέλεξε να στεφθεί αυτοκράτορας ο Ιωάννης Καντακουζηνός. Και είναι εδώ που γεννήθηκε ο Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης, δεύτερος Αυτοκράτορας της Νικαίας, ο σπουδαίος κυβερνήτης που έθεσε τις βάσεις για την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολη, και ανακηρύχθηκε Άγιος της Εκκλησίας μας.
Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η πόλη του Διδυμοτείχου, όπως και αυτές της Ορεστιάδος, του Σουφλίου και της Αλεξανδρούπολης συνιστούν ένα ζωντανό και απόρθητο φρούριο της πατρίδας μας.
Οι Θρακιώτες σε αυτές τις περιοχές, δίπλα από το ποταμό του Έβρου φυλάττουν Θερμοπύλες, σε ταραγμένους καιρούς. Σε εποχές που από την γείτονα χώρα έχει ξεδιπλωθεί μια άκρως αναθεωρητική πολιτική, με απειλές που αμφισβητούν την ελληνική κυριαρχία, αλλά και με πρακτικές που προσπαθούν να την υπονομεύσουν με διαφόρους τρόπους.
Και εσείς το γνωρίζετε καλύτερα από τον καθένα, λαμβάνοντας υπόψη τα όσα έγιναν την άνοιξη του 2020.
Και οι δυο λόγοι που ανέφερα έχουν άμεση σχέση με την αναληφθείσα πρωτοβουλία ανάδειξης των Ναών της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο.
Κατ’ αρχάς να τονίσω, για όσους δεν το γνωρίζουν, ότι η ΔΣΟ είναι ένας θεσμός που μετρά ήδη 29 έτη ζωής. Στους κόλπους της δραστηριοποιούνται Ορθόδοξοι βουλευτές, εκπρόσωποι από 25 κοινοβούλια.
Επιδιώκουμε τον συντονισμό των απανταχού Ορθοδόξων για την επίτευξη κοινών στόχων, που περιλαμβάνουν:
• Την ανάδειξη των ορθόδοξων χριστιανικών αξιών και αρχών.
• Την συμπερίληψη της χριστιανικής παράδοσης στο επίσημο ευρωπαϊκό όραμα, η οποία δυστυχώς από κάποιους αγνοείται εσκεμμένα.
• Την προστασία των ορθοδόξων και εν γένει χριστιανικών λαών, που απειλούνται από μισαλλόδοξες πολιτικές και τον θρησκευτικό φανατισμό, όπως συμβαίνει στην Μέση Ανατολή.
• Την ανίχνευση κοινών τόπων συνεργασίας και αλληλοκατανόησης με εκπροσώπους άλλων δογμάτων αλλά και θρησκειών, με σκοπό την ειρηνική συμβίωση.
• Παράλληλα, επιδιώκουμε την προστασία των χριστιανικών μνημείων, τα οποία υφίστανται αλλοίωση της λειτουργίας τους ή ακόμη και την καταστροφή τους. Κι αυτό είναι ένα πολύ διαδεδομένο φαινόμενο στην Συρία, στην Κύπρο, στο Κοσσυφοπέδιο, στο Αζερμπαϊτζάν και στην ίδια την Τουρκία.
Ανάμεσα σε όλες αυτές τις παρεμβάσεις, η σπουδαιότερη είναι αναμφίβολα η αυθαίρετη, βάρβαρη και βέβηλη απόφαση της τουρκικής ηγεσίας να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά, το διαχρονικό αυτό σύμβολο της οικουμενικής χριστιανοσύνης, έναν φάρο πίστης και ελπίδας για τους απανταχού Ορθοδόξους, σε μουσουλμανικό τέμενος.
Πράξη η οποία εδράζεται σε μια μισαλλόδοξη και αναχρονιστική πεποίθηση, η οποία θεωρεί ότι το δίκαιο της ισχύος, της βίας, της κατάκτησης είναι ανώτερο από την ισχύ του δικαίου και της αληθείας.
Πάνω σε αυτή την στρεβλή αντίληψη, που υπαγορεύει το δόγμα του νεοοθωμανισμού, έγινε πάλι τζαμί το Μέγα καύχημα του Ιουστινιανού, το μέγα μοναστήρι με τα 400 σήμαντρα και τις 62 καμπάνες, κατά τον θρήνο της Αλώσεως.
Κι αυτό για να αξιοποιήσει εκλογικά ο πρόεδρος της γείτονοςτα αισθήματα του ισλαμιστικού εκλογικού του σώματος, ενάντια στην κεμαλική παράδοση που είχε κάνει την Αγία Σοφία μουσείο.
Αδιαφορώντας για το γεγονός ότι το θαύμα αυτό της αρχιτεκτονικής, έργο των Μικρασιατών Ανθέμιου και Ισίδωρου, ανήκει στον κατάλογο με τα Προστατευόμενα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ουνέσκο.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι της μετατροπής σε τζαμί της Αγίας Σοφίας στην Πόλη είχαν προηγηθεί ανάλογες αποφάσεις για την Αγία Σοφία στην Τραπεζούντα, την Αγία Σοφία στην Νίκαια της Βιθυνίας και την Αγία Σοφία στην γειτονική Ανατολική Θράκη, ενώ σε τζαμί μετετράπη και η εκπληκτικού κάλλους Μονή της Χώρας στην Πόλη.
Δυστυχώς, αυτή η εξοργιστική απόφαση των Τούρκων δεν είχε τις αντιδράσεις που θα αναμέναμε από την διεθνή κοινότητα. Ιδιαίτερα, μάλιστα, από τις ορθόδοξες χώρες, που πιστεύαμε ότι θα έκαναν ισχυρά διαβήματα. Πάνω σε τέτοιες, όμως, ανοχές, που έχουν την αιτία τους σε μικρογεωστρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα, θεριεύει η αυθαιρεσία και ο αναθεωρητισμός.
Από πλευράς μας θελήσαμε να ευαισθητοποιήσουμε και να αφυπνίσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη και κυρίως τα κέντρα των αποφάσεων. Και το κάνουμε ποικιλοτρόπως.
Ένας από αυτούς τους τρόπους είναι και η έκδοση αυτού του τόμου, στον οποίο περιλαμβάνονται 37 Ναοί, αφιερωμένοι στην Αγία του Θεού Σοφία. Ναοί εμβληματικοί, που απλώνονται σε μια τεράστια ακτίνα, με το ένα άκρο στις βρετανικές νήσους και τον Ατλαντικό Ωκεανό και το άλλο στην μακρινή Κίνα.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης από τον 8ο αιώνα, η μεγαλοπρεπής Αγία Σοφία του Κιέβου του 11ου αιώνα, η Αγία Σοφία στη Σόφια της Βουλγαρίας του 12ου αιώνα.
Ο τόμος, όπως θα έχετε την ευκαιρία να διαπιστώσετε ιδίοις όμμασι, δεν είναι μόνο ιδιαίτερα πολυτελής από αισθητικής απόψεως, αλλά αποτελεί έναν επιστημονικά τεκμηριωμένο οδηγό για τους Ναούς αυτούς, καθώς η πολυεθνική ομάδα των επιστημόνων που έχουν γράψει τα κείμενα που συνοδεύουν την παρουσίαση κάθε ναού είναι υψηλού κύρους.
Ο τόμος, που εκδόθηκε με την συνεργασία του ΕΚΠΑ, έχει μεταφραστεί ήδη σε πολλές γλώσσες, και σκοπός μας ήταν να παρουσιαστεί σε πολλές χώρες.
Δυστυχώς, όμως, η πανδημία εμπόδισε μέχρι τώρα την υλοποίηση αυτού του προγραμματισμού. Σε αυτό το εμπόδιο προστέθηκε και ο πόλεμος στην Ουκρανία, που αποτελεί ταυτόχρονα και μια μεγάλη πληγή στο σώμα της Ορθοδοξίας, και για τούτο ευχόμαστε την ταχύτατη λήξη του.
Σε κάθε περίπτωση, εμείς είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε την εκστρατεία ενημέρωσης της διεθνούς κοινής γνώμης, ει δυνατόν και στις πέντε ηπείρους.
Δεν θα επιτρέψουμε να παραδοθεί στην λήθη αυτή η πράξη βαρβαρότητας της Τουρκίας. Θα συνεχίσουμε, γιατί το χρωστούμε στην ιστορία μας και στην αλήθεια.
Και πάλι σας ευχαριστώ.

ΜΑΞΙΜΟΣ 3 15

ΜΑΞΙΜΟΣ 5 13

ΜΑΞΙΜΟΣ 7 9

ΜΑΞΙΜΟΣ 12 3

ΜΑΞΙΜΟΣ 13 1

Read more...

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου στη συνεδρίαση της Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς με θέμα: «Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από προσφυγικούς συλλόγους του Νομού Λάρισας, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή»

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 13

Αθήνα, 22 Ιουλίου 2022

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς με θέμα: «Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από προσφυγικούς συλλόγους του Νομού Λάρισας, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αγαπητοί πρόεδροι και εκπρόσωποι των προσφυγικών μικρασιατικών και ποντιακών συλλόγων του νομού Λάρισας,
θα ήθελα και από αυτό το βήμα να συγχαρώ τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Κωνσταντίνο Τασούλα, για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει ώστε η Βουλή των Ελλήνων να τιμήσει το επετειακό αυτό έτος για τα 100 χρόνια μνήμης της Μικρασιατικής Καταστροφής με τη διοργάνωση της επετειακής έκθεσης «Σήκω ψυχή μου», με μουσικές από τις αλησμόνητες πατρίδες της Ανατολής.
Να συγχαρώ και εσάς προσωπικά, κύριε Πρόεδρε της Επιτροπής Διασποράς του Ελληνισμού, κύριε Αναστασιάδη, για την πρωτοβουλία σας να πραγματοποιηθούν αυτές οι συνεδριάσεις εντός του Ελληνικού Κοινοβουλίου, με εκπροσώπους προσφυγικών Συλλόγων από όλους τους νομούς της Ελλάδας, που υπάρχει αντίστοιχο ενδιαφέρον, για να ακούσουμε αυτή την κατάθεση ψυχής, που είχαμε την τύχη να ακούσουμε προ ολίγου. Ακούσματα βιωμάτων, από την πρώτη γενιά που μεταφέρονται στόμα στο στόμα στην τρίτη και τέταρτη γενιά των προσφύγων. Νομίζω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό ότι η Βουλή των Ελλήνων επιμένει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, σήμερα που δυστυχώς βιώνουμε και πάλι μια αναβίωση αναθεωρητισμών από τον εξ ανατολών γείτονά μας.
Η Μικρασιατική Καταστροφή αναμφίβολα είναι το μεγαλύτερο τραύμα, εθνικό τραύμα, που οι πληγές ακόμη δεν έχουν επουλωθεί. Έχουμε ακούσματα από τις γιαγιάδες και από τους παππούδες μας για το τι τράβηξαν κατά τον ξεριζωμό, αλλά και για τις δυσκολίες ενσωμάτωσης εδώ στη μητέρα πατρίδα, στην Ελλάδα. Αναμφίβολα, η εγκατάσταση των προσφύγων είναι ένα έπος για το ελληνικό κράτος, αν αναλογιστούμε, κύριε Πρόεδρε, τα δεδομένα της εποχής. Μια Ελλάδα καθημαγμένη, η οποία μετά από υπερδεκαετή πολεμική αναμέτρηση που δεν ευτύχησε να γίνει πράξη “η Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών”, αλλά αντιθέτως κατέληξε να βουλιάζει η Μεγάλη Ιδέα στην προκυμαία της Σμύρνης. Μια Ελλάδα ηττημένη, λοιπόν, μπόρεσε σε λίγα χρόνια και αποκατέστησε σχεδόν ενάμισι εκατομμύριο προσφύγων. Άλλους με αστική αποκατάσταση στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, στα μεγάλα αστικά κέντρα και ο κύριος όγκος με τη λεγόμενη αγροτική αποκατάσταση. Είναι πραγματικά ένα έπος η ενσωμάτωση αυτών των προσφύγων.
Σε μεγάλο βαθμό αυτό επιτεύχθηκε χάρη στην πρόνοια που είχαν στην επιτροπή αποκατάστασης των προσφύγων. Ο Χένρι Μοργκεντάου τα αποτυπώνει όλα αυτά στο βιβλίο του “Η αποστολή μου στην Αθήνα” -πρώτος πρόεδρος της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων. Το σκεπτικό τους ήταν απλό, αλλά ουσιαστικό στη σύλληψή του. Έλεγε, αν μπορούμε τους οικισμούς, τα χωριά, τις κοινότητες των Ελλήνων της Μικράς Ασίας να τις ξαναδημιουργήσουμε στον ελλαδικό χώρο. Γι’ αυτό έχουμε Νέα Αρτάκη, Νέα Χαλκηδόνα, Νέα Σμύρνη, Νέα Ιωνία, παντού υπήρχε μια προσπάθεια ολόκληρος ο οικισμός ει δυνατόν να ξαναδημιουργηθεί στη νέα πατρίδα. Αυτό γιατί άνθρωποι που γνωρίζονται, που έχουν συγγενικούς δεσμούς, που έχουν κοινοτικούς δεσμούς, που έχουνε αλληλεγγύη και έχουν και τον ίδιο πόνο του ξεριζωμού, τις ίδιες δυσκολίες, τους ίδιους καημούς, πιο εύκολα έχουν δεσμούς αλληλεγγύης και μπορούν να βοηθήσει ο ένας τον άλλον και να ξαναστήσουν το σπιτικό τους, την κοινότητά τους.
Αυτό έγινε και πέτυχε ως εγχείρημα. Ταυτόχρονα, όμως, είχε μέσα και έναν σπόρο δυσκολίας, τελικά, ενσωμάτωσης στην ελληνική κοινωνία, κύριε Πρόεδρε. Μιλώ περισσότερο τώρα ως κοινωνιολόγος και η διδακτορική μου διατριβή, “Οι ρωμιοί της Καππαδοκίας και οι δυσκολίες ενσωμάτωσής τους στη νέα πατρίδα” επικέντρωσε σε αυτό. Είδαμε νωρίτερα στην έκθεση που επισκεφθήκαμε της Βουλής των Ελλήνων έναν χάρτη που αποτυπώνει τους αριθμούς των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν σε κάθε περιφερειακή ενότητα, σε κάθε νομό. Στη βόρεια Ελλάδα, όπου είχαμε τον κύριο όγκο της αγροτικής αποκατάστασης των προσφύγων στην περιφέρεια και της αστικής αποκατάστασης στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης, είχαμε μεγάλους αριθμούς προσφύγων. Στη Δράμα και στο Κιλκίς είδα ότι ξεπερνάνε το 70% οι πρόσφυγες αναλογικά του εντόπιου πληθυσμού, στο σύνολο του πληθυσμού, με βάση την απογραφή του 1928. Επομένως, εκεί δεν ένιωθαν μειονότητα οι πρόσφυγες, πλειονότητα ήταν. Στον νομό της Λάρισας, εγκαταστάθηκαν περίπου 14.000 πρόσφυγες, στα σημερινά όρια του νομού της Λάρισας, δηλαδή 14.000 πρόσφυγες, 9%.
Αυτοί δημιουργώντας τις δικές τους κοινότητες και όντας μια μικρή μειονότητα μέσα στη Θεσσαλία -το ίδιο παράδειγμα συνέβη και στους άλλους νομούς και σε μικρότερα μάλιστα ποσοστά- θα έλεγα, ότι με την αυστηρή ενδογαμία, που διαμορφώθηκε μέχρι και τις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60 ήταν, πολύ πιο δύσκολη η ενσωμάτωσή τους. Και βίωσαν και τον κοινωνικό στιγματισμό, που αρχικά, πολύ εύστοχα έθεσε και ο κ. Λαδόπουλος, ο Αντιπεριφερειάρχης, και άλλοι πολλοί που έλαβαν τον λόγο. Τον κοινωνικό στιγματισμό οι “Τουρκόσποροι”, οι “Αούτιδες”, οι “πρόσφυγγες” ωσάν να είναι μια πληγή που ήρθε στην Ελλάδα οι πρόσφυγες.
Το ένα που ήθελα να πω, είναι αυτό. Και η δεύτερη η διαφορά στην ενσωμάτωση των προσφύγων στη Θεσσαλία, πάλι με κοινωνιολογική προσέγγιση, έχει να κάνει με το γεγονός ότι η Θεσσαλία μόλις πριν από 41 χρόνια είχε ενσωματωθεί στον Εθνικό Κορμό. Από το 1881 μέχρι το 1922 που ήρθαν οι πρώτοι πρόσφυγες είναι μόλις 41 έτη. Οι Θεσσαλοί, λοιπόν, οι γηγενείς, οι ντόπιοι, ανέμεναν μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στον Εθνικό Κορμό, ότι θα γινόταν η διανομή των γαιών. Αντιθέτως, μετά την απελευθέρωση και ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια κ. Πρόεδρε, πρέπει να το πούμε να ακουστεί, μάλλον επιδεινώθηκε η θέση των αγροτών, των κατώτερων αγροτικών στρωμάτων, κοινωνικών στρωμάτων, των κολίγων.
Κάποιοι τσιφλικάδες, που αγόρασαν τις Οθωμανικές γαίες ήτανε σκληρότεροι από τους Οθωμανούς. Και γι’ αυτό, όταν ήρθαν οι πρόσφυγες, στους οποίους βεβαίως το Ελληνικό Κράτος όφειλε και έδειξε πρώτιστα το ενδιαφέρον με τη διανομή γαιών, ένιωσαν ότι θα αδικηθούν και γι’ αυτό αν θέλετε υπήρχε μία περαιτέρω καχυποψία των ντόπιων στη Θεσσαλία, έναντι των προσφύγων. Ουσιαστικά, όμως, η έλευση των προσφύγων, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή επιτάχυνε και τις διαδικασίες, για τη διανομή των γαιών και την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών σε όλη την Ελλάδα.
Αναμφίβολα, τα προβλήματα που αντιμετώπισαν, είναι γνωστά έχουν περιγραφεί, υπήρχε και καχυποψία και κοινωνικός στιγματισμός. Νομίζω, όμως, ότι οι πρόσφυγες με το πείσμα που τους διέκρινε και την πίστη τους, -να το λέμε και αυτό, ήταν ιδιαίτερα θεοσεβούμενοι οι Μικρασιάτες, που ήρθαν από την άλλη πλευρά του Αιγαίου- μπόρεσαν και υπέμειναν όλες τις δυσκολίες και όχι απλά, ορθοποδήσαν και ρίζωσαν και πρόκοψαν, αλλά σύμφωνα με τον Εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος υπέγραψε και την Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας το 1930, “οι 120 μυριάδες των προσφύγων, που ήρθαν στην Ελλάδα, αποτέλεσαν ευλογία για το Ελληνικό Κράτος”.
Θέλω και πάλι κύριε Πρόεδρε, να σας ευχαριστήσω γι’ αυτή την ευκαιρία που δώσατε στους προσφυγικούς συλλόγους τους Μικρασιατικούς και Ποντιακούς συλλόγους της Λάρισας, να ακουστεί η φωνή τους και να τους συγχαρώ και από αυτό το βήμα. Να πω κάτι που συνηθίζω να λέω γιατί το οφείλουμε ως αναγνώριση: οι σύλλογοι, όχι μόνο εν προκειμένω οι Μικρασιατικοί , οι Ποντιακοί, αλλά όλοι οι Εθνοτοπικοί σύλλογοι, επιτελούν εθνικό έργο. Γιατί μέσα από τις δράσεις τους, τους χορούς και τα τραγούδια, ασυναίσθητα μας υπενθυμίζουν τις ρίζες μας. Μας υπενθυμίζουν, από πού ερχόμαστε και το πού μπορούμε να πάμε αρκεί, να έχουμε ως κορωνίδα ως κόρη οφθαλμού την Εθνική Ενότητα. Νομίζω, ότι αυτό είναι το δίδαγμα και της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ο Εθνικός Διχασμός -και όχι κανένας άλλος- ευθύνεται για την κατάληξη που είχε η Μεγάλη Ιδέα και η Μικρασιατική Εκστρατεία.
Ενώ με εθνική ενότητα μπορούμε, να μεγαλουργούμε ως Έθνος. Και πάλι σας ευχαριστώ για τη μεγάλη αυτή τιμή που κάνατε στους συλλόγους, που ήρθαν από τη Λάρισα, τους Μικρασιατικούς και τους Ποντιακούς. Και την ευκαιρία που τους δώσατε να ακουστεί εδώ, στον ναό της Δημοκρατίας, η φωνή τους και ο καημός που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.

ΜΑΞΙΜΟΣ 2 15

ΜΑΞΙΜΟΣ 3 13

ΜΑΞΙΜΟΣ 4 12

 ΜΑΞΙΜΟΣ 5 11

ΜΑΞΙΜΟΣ 10 2

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/hXlTVsyF6cA

Ολόκληρη τη συνεδρίαση της Επιτροπής μπορείτε να την παρακολουθήσετε στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/-jcRWUUn-Wk

Read more...

Εισηγητική παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου κατά την επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου «Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων».

ΜΑΞΙΜΟΣ ΒΟΥΛΤΕΨΗ

Αθήνα, 14 Ιουλίου 2022

Εισηγητική παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου
της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης
με θέμα ημερήσιας διάταξης:
Επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου «Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ζήτημα που πραγματεύεται το υπό συζήτηση νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με θέμα “Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων” είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και κρίσιμο, καθώς άπτεται της ζωής και του μέλλοντος ανηλίκων. Και μάλιστα ανηλίκων που βρέθηκαν στη χώρα μας υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, χωρίς να έχουν μαζί τους κάποιον γονέα τους.
Παιδιά που άφησαν πίσω τους τις οικογένειές και τις πατρίδες τους, λόγω πολέμων, διωγμών, διακρίσεων, φτώχειας, και με την ελπίδα για ένα φωτεινότερο αύριο, όπου τα όνειρα μπορούν να γίνουν πραγματικότητα. Και η Ευρώπη, παρά τις όσες παθογένειες μπορούμε να τις καταλογίσουμε, είναι ακόμη μια ήπειρος που δίνει προοπτικές, δίνει ελπίδες.
Εν πάση περιπτώσει, η ευθύνη κάθε πολιτισμένης και ευνομούμενης πολιτείας, που διέπεται από τις αρχές του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης, απέναντι σε αυτήν την ιδιαίτερη κατηγορία συνανθρώπων μας είναι να δείξει κάτι περισσότερο από ένα τυπικό ενδιαφέρον.
Να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε αυτά τα παιδιά, να ενταχθούν με τον ομαλότερο τρόπο στην κοινωνική και πολιτισμική ζωή της Ελλάδας. Να τα δώσει πρωτίστως τα γνωστικά εφόδια ώστε να προσαρμοστούν και να ενσωματωθούν με τον ταχύτερο και πιο ουσιαστικό τρόπο στην ελληνική κοινωνία.
Και βασικός μοχλός γι αυτό είναι η ελληνική γλώσσα. Αυτή είναι το κλειδί όχι μόνον για την επιβίωση και την πρόοδο στο ελληνικό κοινωνικό περιβάλλον, αλλά για την κατανόηση της ιστορίας, του πολιτισμού και της ψυχοσύνθεσης των Ελλήνων.
Μέσω αυτής της γνώσης, μέσω «της παιδεύσεως της ημετέρας» τα παιδιά αυτά θα κάνουν την Ελλάδα δεύτερη πατρίδα τους. Θα την αγαπήσουν πραγματικά. Θα νοιώσουν ότι αποτελούν μέρος της και θα θελήσουν να της προσφέρουν. Και να μην τη δουν απλώς ως έναν χώρο που θα εργαστούν για να ζήσουν.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Πιστεύω ότι όσα περιγράφω δεν είναι καθόλου ρομαντικά ή ακόμη και ουτοπικά. Έχουμε πρόσφατο το παράδειγμα του 19χρονου Κούρος Νουρμοχαμμαντί, από το Ιράν, ο οποίος αρίστευσε στις πανελλαδικές εξετάσεις για τα πανεπιστήμια, παρά το γεγονός ότι ήλθε στην Ελλάδα μόλις πριν από τρία χρόνια.
Και πολύ ορθά, κα υφυπουργέ, ο εξαιρετικός αυτός νέος, που μας κέρδισε όχι μόνον με την επάρκειά του στην ελληνική γλώσσα, αλλά και με το αυθεντικό του χαμόγελο, έγινε μέλος της Ομάδας Μεντόρων της Ειδικής Γραμματείας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Εκεί, όπου μαζί με παιδιά από το Αφγανιστάν, την Ακτή Ελεφαντοστού, τη Γουινέα, μπορούν να λειτουργήσουν σαν θετικά πρότυπα για τους ασυνόδευτους πρόσφυγες που βρέθηκαν στην Ελλάδα.
Γιατί όλοι θέλουμε αυτοί οι νέοι να προκόψουν και όχι να διολισθήσουν σε γκετοποιημένες καταστάσεις, τις οποίες δυστυχώς συναντούμε σε πολλές περιοχές των Αθηνών. Εκεί, δηλαδή, που μεγάλες ομάδες προσφύγων και μεταναστών ζουν σε έναν παράλληλο κόσμο.
Χωρίς την γνώση της γλώσσας, χωρίς την γνώση των αξιών και των αρχών μας. Αλλά σε κλειστούς κύκλους όπου μεταφέρονται από τις χώρες προέλευσής τους παραδόσεις συχνά αναχρονιστικές, με μειωμένο σεβασμό στη γυναίκα, η οποία αντιμετωπίζεται ως πολίτης δεύτερης κατηγορίας.
Αυτά τα φαινόμενα, έχουμε, ήδη, δει πού καταλήγουν σε πλείστες χώρες της δυτικής Ευρώπης. Εμείς, αν και είμαστε ακριβώς στο σύνορο της Ευρώπης με την Ασία και την Αφρική, πρέπει να προλάβουμε με στοχευμένες πολιτικές τη διόγκωση αντίστοιχων καταστάσεων.
Πριν δώσω τον λόγο στους εισηγητές, θα ήθελα να πω ότι είναι καιρός πλέον όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να δείξουν την απαιτούμενη αλληλεγγύη στο μεταναστευτικό και προσφυγικό.
Η συνέχιση της πολιτικής των δύο ή τριών ταχυτήτων, με τις χώρες της πρώτης γραμμής να σηκώνουν το κύριο βάρος του προβλήματος, είναι αδιέξοδη και υπονομευτική για την ίδια την Ένωση. Και αυτό είναι καταστροφικό, ιδιαίτερα στην παρούσα συγκυρία, όπου διεξάγεται ένας πόλεμος εντός της Ευρώπης.
Και το λέω αυτό διότι από προσωπική μου εμπειρία με εκπροσώπους κοινοβουλίων των χωρών του Βίζεγκραντ, διαπίστωσα ότι η άρνηση για επιμερισμό των προσφύγων άγγιζε ακόμη και τους ασυνόδευτους ανήλικους. Ελπίζω ότι εμπειρία από τις στρατιές των Ουκρανών προσφύγων να έχει αλλάξει την απαράδεκτη αυτή στάση τους.

Read more...