20-07-2013_
Ως γνωστόν η ανάπτυξη δεν διατάσσεται. Απαιτεί, όμως, βούληση, σωστό σχεδιασμό και σκληρή δουλειά. Μεταξύ των παραγωγικών τομέων που συμβάλλουν στην ανόρθωση της εθνικής οικονομίας, ο πρωτογενής έχει σημαντική δυναμική αλλά και χρόνιες παθογένειες. Η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων στον πρωτογενή τομέα θα κρίνει το στοίχημα της ανάπτυξής του, η επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας και όχι το πισωγύρισμα στο αμαρτωλό παρελθόν.
Η πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη πρέπει να χαρακτηρίζεται από το τρίπτυχο Ποιότητα- Αποτελεσματικότητα- Αειφορία. Ο συνδυασμός της καινοτομίας και της παράδοσης, μπορεί να δημιουργήσει ένα ισχυρό κράμα, ανθεκτικό στις πιέσεις του διεθνούς ανταγωνισμού. Με σεβασμό στο περιβάλλον, την ελληνική γη που προσδίδει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στα ποιοτικά αγροτικά μας προϊόντα, έχουμε θέσει την πρωτογενή παραγωγή στο επίκεντρο μιας αναπτυξιακής πολιτικής.
Η χρονική συγκυρία είναι δύσκολη, όμως, είναι και συνάμα ευνοϊκή από πλευράς των αλλαγών που φέρει η Νέα ΚΑΠ και το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020. Έχουμε τα εργαλεία για να υλοποιήσουμε δράσεις που θα αλλάξουν ριζικά το οικονομικό και κοινωνικό τοπίο. Να αναδείξουμε την Ελλάδα της δημιουργίας και της παραγωγής.
Προϋπόθεση για την επιτυχία των ανθρώπων που μοχθούν και επενδύουν στη γη είναι η ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα και η ουσιαστική σύνδεσή του με το δευτερογενή. Δεν μπορούμε να δρούμε αποσπασματικά. Τα ποιοτικά αγροτικά μας προϊόντα μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης για επενδυτικά σχέδια. Απαιτείται συνεργασία μεταξύ παραγωγών, τυποποιητών και μεταποιητών για να γίνει η ποιότητα και η ασφάλεια σήμα κατατεθέν της αγροτικής μας παραγωγής.
Μια ισχυρή ταυτότητα μπορεί να ενδυναμώσει την παρουσία των αγροδιατροφικών μας προϊόντων στην εσωτερική αγορά της ΕΕ αλλά και των αγορών τρίτων χωρών. Ήδη με τα συγχρηματοδοτούμενα Προγράμματα Ενημέρωσης και Προώθησης, πολλά ποιοτικά μας προϊόντα έχουν βρει το δρόμο για τις διεθνείς αγορές. Στόχος μας να αυξηθεί και η ποικιλία και η ποσότητα. Να γνωρίσουν οι καταναλωτές, ειδικά στις ανεπτυγμένες οικονομίες που επιζητούν το επώνυμο, ποιοτικό τρόφιμο, την ελληνική διατροφή.
Δεν αρκεί να παράγουμε υψηλής διατροφικής αξίας τρόφιμα, πρέπει να έχουν ταυτότητα ώστε ο καταναλωτής να τα αναγνωρίζει και να τα εμπιστεύεται. Χρειάζονται πιστοποίηση και τυποποίηση. Να μην φεύγουν χύμα στις ξένες αγορές, όπως εξάγεται, δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού ελαιολάδου. Για το οποίο, μόνο το τελευταίο διάστημα, «τρέχουμε» δύο Προγράμματα Ενημέρωσης και Προώθησης τυποποιημένου και πιστοποιημένου ελαιολάδου στην ΕΕ και σε τρίτες χώρες, ενώ ολοκληρώνεται η διαπίστευση τριών εργαστηρίων ελαιολάδου.
Προχωράμε σε κινήσεις απλές μα ουσιαστικές, που δεκαετίες τώρα μπλόκαρε η ασυνεννοησία και η κοντόφθαλμη επιδίωξη κέρδους. Το βαμβάκι μας, το πλέον εξαγώγιμο προϊόν της πρωτογενούς μας παραγωγής, στερείται ταξινόμησης και τυποποίησης. Δρομολογούμε τη θέσπιση επίσημου εργαστηρίου ταξινόμησης και τυποποίησης. Το ταξινομημένο και τυποποιημένο ελληνικό βαμβάκι, θα είναι αναγνωρίσιμο διεθνώς, πιο ανταγωνιστικό και θα αποφέρει οφέλη σε καλλιεργητές, εκκοκκιστές και κλωστοϋφαντουργούς.
Συνάμα προτρέπουμε όλους τους εμπλεκόμενους στην αλυσίδας παραγωγής να συνεργαστούν. Κανείς μόνος του δεν μπορεί να φτάσει μακριά. Οι αγρότες, οργανωμένοι σε ομάδες παραγωγών, ενώσεις ομάδων παραγωγών ή οργανώσεις παραγωγών, μπορούν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες. Να πετύχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής, καλύτερες τιμές για τα προϊόντα τους ή να τα προωθήσουν στον καταναλωτή χωρίς μεσάζοντες. Εξυπακούεται, βεβαίως, ότι η συνεργασία εδράζεται σε υγιείς βάσεις, μακριά από φαινόμενα διαφθοράς που αμαύρωσαν τον αγροτικό συνεργατισμό και προκάλεσαν στρεβλώσεις στην παραγωγή. Η νέα ΚΑΠ, μάλιστα, προβλέπει την οικονομική ενίσχυση των διεπαγγελματικών και διακλαδικών οργανώσεων, καθώς και των ομάδων παραγωγών, ώστε να παίξουν πιο δυναμικό ρόλο στα τεκταινόμενα του αγροτικού χώρου.
Επιπροσθέτως, η καθετοποίηση της παραγωγής θα αποδίδει την προστιθέμενη αξία του μεταποιημένου προϊόντος στους παραγωγούς και όχι σε τρίτους. Ενώ υπάρχει φυσικά και η δυνατότητα αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας παραγωγών και μεταποιητών, στη βάση της συμβολαιακής γεωργίας που παρέχει εγγυήσεις και στις δύο πλευρές. Η συνεργασία, είτε είναι σε οριζόντιο είτε σε κάθετο επίπεδο, θα δημιουργήσει οικονομίες κλίμακας, ώστε με μειωμένο κόστος παραγωγής, καλύτερη αξιοποίηση των πόρων και αύξηση της παραγωγής, να καταστούν οι συνεργαζόμενοι παραγωγοί-μεταποιητές πιο ανταγωνιστικοί σε διεθνές επίπεδο.
Δεν αρκεί, βεβαίως, μόνο η σωστή οργάνωση αλλά απαιτείται και υλικοτεχνική υποδομή. Το ΥπΑΑΤ κατέθεσε πρόταση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο της τελευταίας αναθεώρησης του ΠΑΑ 2007-2013, για στοχευμένα μικρά σχέδια βελτίωσης, ύψους 30 εκατομμυρίων ευρώ, σε τομείς όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, όπως είναι η κτηνοτροφία. Όπως, επίσης, προβλέπεται πρόγραμμα για εγγειοβελτιωτικά έργα, ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ.
Προϋπόθεση, όμως, για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας και κτηνοτροφίας είναι η ανανέωση του ανθρωπίνου δυναμικού. Το ΥπΑΑΤ είναι αρωγός στην προσπάθεια όσων τολμούν να επιστρέψουν στην περιφέρεια και να ασχοληθούν με το χωράφι και τα ζώα. Στο πλαίσιο της αναθεώρησης του ΠΑΑ 2007-2013 συμπεριλαμβάνεται πρόγραμμα, ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ, για την πρώτη εγκατάσταση νέων γεωργών. Ενώ η νέα ΚΑΠ ορίζει ότι υποχρεωτικά κάθε κράτος μέλος θα δίνει αποκλειστικά σε νέους αγρότες έως 2% επί του εθνικού δημοσιονομικού φακέλου. Καταβάλλουμε προσπάθειες για να βοηθήσουμε τους νέους ανθρώπους να γυρίσουν στην ύπαιθρο για να δημιουργήσουν νέα δεδομένα στο χώρο της γεωργίας.
Η εύφορη ελληνική γη μπορεί όχι μόνο να θρέψει τη χώρα, αλλά και να συμβάλλει στη μείωση του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο -ήδη το έλλειμμα στο ισοζύγιο αγροτικών προϊόντων έχει πέσει σχεδόν στο μισό το 2012 σε σχέση με το 2011. Λαμβάνουμε μέτρα για να παραμείνει η Ελλάδα το «περιβόλι» της Ευρώπη. Ισχυροποιούμε το θεσμικό πλαίσιο για την ορθολογική χρήση των φυτοφαρμάκων και επιβάλλουμε αυστηρές ποινές σε όσους παρανομούν. Παράλληλα, για την περίοδο 2013-14, ο Σταθμός Ελέγχου Σπόρων του ΥπΑΑΤ, σε συνεργασία με τον ΕΛΓΟ- Δήμητρα, διπλασιάζει τις εργαστηριακές αναλύσεις σε σπόρους σποράς για τυχόν προσμίξεις με γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Η Ελλάδα θα παραμείνει ελεύθερη από μεταλλαγμένα.
Είναι χρέος μας να συνδέσουμε αποτελεσματικά τον πρωτογενή και το δευτερογενή τομέα που πρέπει να αποτελέσουν κρίκους μιας ισχυρής αλυσίδας, ικανής να συγκρατήσει τον εφιάλτη της ανεργίας, να θέσει σε κίνηση την πραγματική οικονομία και να αναβαθμίσει τη θέση της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή. Η σπορά της αλλαγής θα φέρει το θέρος της ανάπτυξης.
Ο κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι