![]()
27-06-2010_
Ο ελληνισμός ως το δυναμικότερο στοιχείο του μεσογειακού χώρου δημιούργησε για αιώνες τη δική του οικουμένη. Με τη γλώσσα του, τη τέχνη του, την θέαση ζωής, τον τρόπο του βίου του. Η οικουμένη αυτή εξαπλώθηκε πολύ πέρα από την καθ’ ημάς Ανατολή: «Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά μέσα στην Βακτριανή την πήγαμεν, ώς τους Ινδούς» όπως γράφει ο μεγάλος Αλεξανδρινός ποιητής. Η ελληνική οικουμένη πήρε νέο περιεχόμενο με το κήρυγμα του χριστιανισμού, κήρυγμα που γράφτηκε και διαδόθηκε σε γλώσσα ελληνική, με τα ευαγγέλια. Και αναδύθηκε, με ορμή η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ως Βυζάντιο όπως έμεινε να ονομάζεται στα κατοπινά χρόνια.
Γενεές επί γενεών που εναλλάσσονταν στο ιστορικό προσκήνιο με συνείδηση του ανήκειν σε αυτό τον κόσμο που, παρά τις εσωτερικές μεταλλάξεις του, οι απαρχές του χάνονται στα μυκηναϊκά ανάκτορα και στα κυκλαδικά ειδώλια. Και εμπεριείχε όλα αυτά που η γλώσσα μετέφερε ως «συμπεφωνημένα υπονοούμενα». Σε ένα κόσμο που εντάχθηκαν στην πορεία του χρόνου λαοί, φυλές, άνθρωποι ποικίλης προέλευσης. Ως Ρωμιός, ως Έλληνας ή Γραικός. Αυτά τα εφόδια είχε μαζί του όποιος έπαιρνε το δρόμο της ξενιτιάς εδώ και αιώνες. Και πριν την εποχή της Άλωσης της Πόλης. Τα ίδια που τον διατήρησαν ως διακριτή πολιτισμική οντότητα στους αιώνες της σκλαβιάς. Και κρατούσαν δεμένο τον Έλληνα με την αόρατη κλωστή της γενεσιουργής σχέσης με ό,τι λέγεται πατρίδα. Ήταν η μαγιά που κράτησε ζωντανή την ελπίδα της ελευθερίας που οδήγησε στην παλιγγενεσία του 1821.
Για διακόσια περίπου χρόνια από τότε, μέσα από ιστορικές περιπέτειες, παλεύει ο ελληνισμός να αρθρώσει λόγο διακριτό σε αυτή τη γωνιά της γης. Με επιτυχίες μεγάλες αλλά και αποτυχίες τραγικές, όπως η απώλεια της Μικρασίας μετά τρεις χιλιάδες έτη. Δεν δημιούργησε ο νέος ελληνισμός δική του οικουμένη. Εντάχθηκε, και ορθά έπραξε, στον ευρωπαϊκό δημοκρατικό κόσμο, χωρίς να χάσει και τα άλλα χαρακτηριστικά του.
Όταν ξεκινούσαμε την διαδρομή μας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα πιστέψαμε ότι θα προσφέραμε και εμείς στο ευρωπαϊκό όραμα με την ταυτότητά μας. «Μόνο διατηρώντας το σεβασμό της ιστορίας μας, την επίμονη θέληση της εθνικής συνέχειας, μόνο μαθαίνοντας την ελληνικότητά μας, θα γίνουμε αύριο, όχι μόνο απαραίτητοι, αλλά και πολύτιμοι πολίτες της μεγάλης ευρωπαϊκής συμπολιτείας, που τώρα γεννιέται και που οι πιο βαθιές ιδεολογικές της ρίζες βυθίζονται σε χώμα Ελληνικό», έγραφε ο Κ. Τσάτσος.
Αυτή τη διάσταση, όμως, της ευρωπαϊκής μας διαδρομής την παραμελήσαμε. Θαμπωμένοι από την αίγλη των ευρωπαϊκών εθνών υποτιμήσαμε ό,τι κληρονομήσαμε. Ή χειρότερα το μετατρέψαμε σε φολκλόρ.