13-06-10_

Η κρίση της ελληνικής οικονομίας έχει οπωσδήποτε τις ιδιομορφίες της. Η επικέντρωση, όμως, στην δική μας περίπτωση ως αυτόνομο σύμπτωμα δεν δίνει ολοκληρωμένες απαντήσεις. Αυτό που συμβαίνει είναι κάτι πολύ ευρύτερο από την δική μας κακοδαιμονία. Και είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε ορθή διάγνωση αν θέλουμε να ανακάμψουμε ως οικονομία και κοινωνία.

Όπως καταδεικνύουν τα στοιχεία, σε πλανητικό επίπεδο εκτυλίσσεται μια διαφορετική φάση της παγκοσμιοποίησης με αφετηρία τουλάχιστον την κρίση του 2008. Οι οικονομικές πραγματικότητες που προέκυψαν οδηγούν με ταχύτητα σε μια πρωτοφανή ρευστότητα και τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Το οικονομικό κέντρο του κόσμου μεταφέρεται στην Ασία ενώ οι νέες δυνάμεις που αναδύονται διεκδικούν επιτακτικά ρόλο στα παγκόσμια πράγματα.

Ο Δυτικός κόσμος, στον οποίο ανήκει ουσιαστικά η Ελλάδα, παρουσιάζει σημάδια κόπωσης, όχι μόνο στο οικονομικό τομέα. Παρά την έκρηξη της πληροφορίας και της γνώσης, όπου ακόμη τα πρωτεία τα κατέχει η Δύση, κυριαρχεί η έλλειψη συνολικού οράματος - εύφορο έδαφος, για την ανάπτυξη ακραίων απόψεων, που υποδαυλίζει η οικονομική κρίση.

Είναι χαρακτηριστική η απογοήτευση που προκαλεί η αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να λειτουργήσει με όρους ουσιαστικής αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών. Το αποτέλεσμα είναι να ενισχύονται οι δυνάμεις των ευρωσκεπτικιστών.

Αναμφισβήτητα η Ελλάδα, σε αυτές τις συνθήκες, πέρα από τις πολιτικές για την υπέρβαση της οικονομικής κρίσης πρέπει να ιεραρχήσει τις γεωστρατηγικές της προτεραιότητες.

Να ενδυναμώσει συμμαχίες στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως με αυτά τα κράτη που υπάρχει η παράδοση συνεργασίας και συναντίληψης για την πορεία της Ευρώπης.

Ταυτόχρονα, όμως, να εκμεταλλευθούμε το προνόμιο να παραμένουμε στο σταυροδρόμι ευρύτερων πολιτισμικών συσσωματώσεων. Να αποκτήσουμε σχέσεις αμοιβαίας ωφέλειας με τους συμμάχους μας λόγω της χρησιμότητάς και του διακριτού μας ρόλου. Ως χώρα των συνόρων η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να κερδίζει όχι μόνο από αυτή τη συνάντηση, αλλά και από τις αντιθέσεις που εκδηλώνονται.

Κάτι που αντιλήφθηκε και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής όταν αγωνίστηκε και πέτυχε την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ με το δόγμα του «ανήκομεν εις τη δύση».

Στην αναζήτηση μιας οραματικής και συγχρόνως ρεαλιστικής πρότασης οφείλουμε, όμως, να ξαναδούμε και το ζήτημα της σύγχρονης ταυτότητας του ελληνισμού. Και αυτό μέσα από το πρίσμα της διαχρονικότητάς του και της απάντησης των προκλήσεων του αύριο.

Ανάλογη διαδικασία, ανάδειξης των ταυτοτήτων και ενίσχυση του έθνους-κράτους που δεν αντιφάσκει στο διεθνοποιημένο περιβάλλον, επισυμβαίνει σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο.

Η δημιουργική σχέση του χθες με το αύριο είναι στοιχείο επιβίωσης του έθνους μας. Όπως έξοχα το διατύπωσε και ο Σεφέρης: «σβήνοντας κανείς ένα κομμάτι από το παρελθόν, είναι σαν να σβήνει και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον …»!